218 
tnssclieii (Ie cirkels met stralen r en r' gelijk aan .tc'M 2r'(r — /■'), 
zoo dat het volume van den druppel tot aan het ophangvlak gelijk is aan 
2.T?''a , . , - 
?/ = 4- Jt?' ’ y 2r (r — r ), 
en dit volume is een maximum, wanneer 
= • ( 15 ) 
Het maximumvolume wordt dus nog met voldoende nauwkeurig- 
heid voorgesteld door form. (14), wanneer daarin r' door r wordt 
vervangen. 
Is eenmaal dit maximum bereikt, dan heeft de geringste toevoer 
van vloeistof noodzakelijk het afbreken \an den druppel ten gevolge. 
Is G het gewicht van den druppel, ') dan volgt nit form. (J4) (met 
r' = 7'), dat 
! Dit is dus de formule, die in ’t geval van een zeer kleinen dru|)|)el 
j in de plaats gesteld moet worden van de eenvoudige formule van 
j Quincke. *) 
j ') G = gv-, G is dus het schijnbare, niet tot luchtledig gereduceerde 
1 gewicht. 
j 2) Het is misschien niet zonder belang er even op te wijzen, dat de formule ( 16) 
j gemakkelijk te vinden is op de volgende manier. De moleculaire krachten (opper- 
I vlaktespanning) langs den halscirkei maken evenwicljt met het gewicht van den druppel 
j en den hydrostatischen druk op het vlak van den halscirkei ; men heeft dus (zie 
j ook vorige meded., form. 3') : 
i 2a 
1 2jira = G — . .'Tr’, 
^ .. ^0 . 
! waarbij de term — (,u^—iui) gij verwaarloosd is. Deze vergelijking komt overeen 
' met diegene, welke bij het berekenen der capillaire stijghoogte door de zoogenaamde 
j gewichtsmethode wordt gevonden (zie vorige meded.); in zeker opzicht echter 
I is ze een tegenhanger daarvan: steeds maakt de oppervlaktespanning evenwicht 
met een hydrostatischen druk en een gewicht, maar, terwijl bij de capillaire stijg- 
hoogte het gewicht slechts als correctie wordt ingevoerd, is dit hier met den 
' hydrostatischen druk het geval. 
j Bedenkt men, dat voor kwik k = SO ongeveer en voor water /c = 1 3, dan ziet 
j men dat r slechts 0,07 tot 0,11 m.M. zou mogen bedragen, opdat de correctieterm 
r 
^ = 0,1 zou zijn. Zal deze correctieterm nog veel kleiner wezen, wat toch voor de 
nauwkeurigheid der methode noodzakelijk is, met het oog op de nog onbekende, ver 
waarloosde termen, dan is het noodig nog veel nauwere capillairen te gebruiken, 
wat voor de nauwkeurigheid der meting van r nadeelig is. Daaruit blijkt, dat de 
methode der weging van afvallende druppels voor de bepaling van oppervlakte- 
spanningen weinig geschikt is. 
*) Pogg. Ann., 134, 365, 1868. Zie ook Winkelmann, loc. cit., p. 1147 en 
1161, en Th. Lohnstein, Ann. d. Phys., ‘20. 238, 1906. 
