219 
ADDENDUM. 
De Heer de Sitter te Leiden, wien ik het bovenstaande ter inzage 
zond, sclirijft mij : 
Een precessie van 0''.013 per jaar ligt natnnrlijk riiiiïi binnen het 
bereik van de waarnemingen, daar de waargenomen [)iecessie-constante 
vertrouwbaar is tot op 0''0010. Het is dns maar de vraag hoe nauw- 
keurig de theoretische waarde kan berekend worden. Nu is de luni- 
solaire precessie (de planetaire kan als volkomen bekend beschouwd 
worden) gegeven door een formule van den vorm 
P,={P + Q p)- 
. ( 1 ) 
waar P eji Q praktisch volkomen bekende geiallen zijn, terwijl p 
de massa van de maan voorstelt (in die van aarde + maan als 
De onzekerheid van n veroorzaakt in |)^ een onzekerheid van ongeveer 
Viooo ''9-'’ bedrag, d. i., als H volkomen bekend was, ongeveer 
± 0",025, of tweemaal de nieuwe precessie. Een betere bepaling van 
fi is te verwachten nit de oppositie van Eros van 1931 '). Evenwel 
is de onzekerheid van H veel belangrijker. In 1915 heb ik’) met 
behulp van de hypothese der isostasie de afplatting der aarde e 
bepaald uit H, tei-wijl ti uit /^, was afgeleid volgens (1). Om de 
omgekeerde weg te kunnen gaan, zou men, om een w. f. van ± 0'O05 
in p, te krijgen, naar mijn schatting f tot 0[) ongeveer Vjoooo 
zijn bedrag moeten kennen. De direct bepaalde waarden van e zijn 
tegenwoordig niet verder dan tot op ongeveer '/«oo betrouwbaar, en 
om deze nauwkeurigheid tot het zeventigvoud op te drijven gaat rn. i. 
de krachten van de geodetische wetenschap, ten minste in afzienbare 
toekomst, te boven. 
Men kan H met grootere nauwkeurigheid bepalen nit de nutatie- 
constante. Men heeft n.1. 
iV = R.ii.H 
( 2 ) 
waar weer R een pi'aktisch geheel bekend getal is. Uit (1) en (2) 
leidt men af : 
waarin S en T ook geheel bekend zijn. De onzekerheid van den 
') The figure of the caith and .some related astronomical constants. The Obser- 
vatory Aug. 1915, page 322. 
Over isostasie, de traagheidsmomenten en de afplatting van de aarde, deze 
Verslagen, April 1915, Deel XXlll, p. 1342. 
