Physiologie. — De Heer Pekelharing biedt een inededeeling aan 
van Mej. Dr. M. A. van Herwerden ; Over den invloed veen 
rndhunstralen op de Oogenene vnn Daphnia pnlex’ . 
(Mede aangeboden door den Heer Zwaardemaker). 
Bij een ras van Daplinia piilex in bet laboratorinin gekweekt, waarvan 
de vooi'tplantingswijze mij door een waarneming gednrejide meer 
dan 8 jaren in tal van bijzonderheden bekend is, heb ik gernimen 
tijd den invloed der radinmbestraling bestudeerd. Hel aanvankelijk 
doel dezer bestraling was mogelijkerwijze tijdens de geslachtelijke 
periode parthenogenesis op te wekken, of omgekeerd de partheno- 
genetische wijfjes tot een geslaehtelijke nakomelingseha|) te brengen. 
De meening van vele onderzoekei's, dat bij bestraling van het orga- 
nisme met radium enzyinwerkingen worden aangezet of in andere 
baneii geleid, gaf voldoende reden tot een dergelijke proefneming. 
Bij de kortstondige of langere bestraling met 0.7 mgi'. of 3.1 nigr. 
radinmbromide, welke tot mijn beschikking stond, gebikte het 
echter nooit op de geslachtelijke of parthenogenetische phase invloed 
te oefenen, terwijl een bestraling met sterker praeparaat de dieren 
snel te gronde richt. ‘) Afgezien van deze vraag, bleek echtei- de 
voortzetting der proev en van belang, omdat ze een eigenaardig lich ! 
werpen 0 [) den verschillenden weerstand \'an het protoplasma tijdens 
de verschillende phasen der oögenese en dei' embryonale ontwikke- 
ling tegenover de i’adinmstralen. 
Daphnia pnlex is voor dergelijke proeven een uitermate' geschikt 
materiaal. Goed doorschijnend, gemakkelijk bij sterke vergrooting 
onder het microscoop waar te nemen, heeft zij bovendien het vooi-- 
deel, dat niet slechts dc ontwikkeling der in de broedruimte afgezette 
parthenogenetische eieren in het levende dier te volgen is, doch 
tevens de gi'aad van rij|)i)ig dei' eieren in het ovarium beoordeeld 
kan worden. Somtijds is met een nanwkenrigheid van enkele nren 
aan den dooierrijkdom der i'ijpende eiei'en te voorspellen, wanneer 
ze in de broediMiimte znllen overgaan. Daar bij elke baring ver- 
scheidene jongen te verwachten zijn, is er altijd rijkelijk controle- 
materiaal. Verder maakt de snelle opeenvolging der generaties, dat 
') Verhandelingen der Koninklijke Akad. v. Wetenschappen. Deel XX. bldz 20 
19* 
