302 
Ij,L,G bij toenemende temperatuur meer van de koolzuurspanning 
gaat afwijken ; bij het quadrupelpunt bedraagt de afwijking bijna 
2 atmosferen ; bij het kritisch [uint van koolzuur ongeveer 3'/, 
atmosfeer. 
Uit den reeds genoemden (juadrupelpuiitsregel, welken ik vroeger 
aldus hel) geformuleerd; Het gebied, dat in de P-T-projectie geen 
metastahiele verlengden van dviephaserdijnen bezit, is dat van coëxistenties 
van plonsen van op elkaar volgende samenstelling ') volgt, dat het 
gebied tusschen SLjG en SLjL, aan de genoemde voorwaarde voldoet. 
In dit gebied, dat behalve dooi' de beide genoemde driephaseneven- 
wichten tevens begrensd wordt door SL,G en LJj,G resp. door 
SIjjL, en SLjG, komen de coëxistenties voor van de twee phasen, 
welke de begrenzende drie|)hasenevenwichten gemeen hebben, in dit 
geval dus S-j-k,, Ij, -)- G en S -j- L,. Daar deze coëxistenties 
volgens genoemden regel betrekking moeten hebben op phasen, die 
elkaar opvolgen in samenstelling, is de genoemde volgorde GLiSL, ; 
de samenstelling van de verbinding ligt dus tusschen die der beide 
coëxisteerende vloeistoflagen in. Op de driephasenlijn SLiL, in de 
buurt van het quadrupelpunt heeft derhalve de transformatie 
S L, -)- L, plaats. 
3. Om de samenstelling van de verbinding te leeren kennen heeft 
Dr. Por,AK een afgewogen hoeveelheid aniline op overmaat koolzuur 
in een toegesmolten buis bij gewone temperatuur laten inwerken. 
Na vorming van de verbinding werd de buis bij — - 80° weder ge- 
opend en geplaatst in een bad van ca. — 60°; na een half uur 
werd de buis weder dichtgesmolten en na opwarmen tot gewone 
temperatuur gewogen. Deze analyse leverde de samenstelling 
.1.01 CO,. 
Op weinig afwijkende wijze heb ik zelf een drietal analyses uit- 
gevoerd ; de methode van onderzoek was dezelfde als die, welke ik 
in mijn tweede verhandeling over het systeem zwavelwaterstof-waler 
heb beschreven’); de overmaat koolzuur werd bij — 80° met behulp 
van een waterstraalpomp weggezogen. Voor de hoeveelheid koolzuur 
in grammoleculen, welke zich met één mol. aniline verbindt, werd 
achtereenvolgens gevonden 0.98, 0.99 en 0.98. De verbinding bestaal 
dus uit een gelijk aantal moleculen aniline en koolzuur. 
4. Het sgsteeni o-tolnïdine-koolzuur ; het o-tolylcarbaminezuur 
Ook in het systeem o-toluïdine-koolzunr heb ik het optreden van 
een verbinding kunnen constateeren ; het quadrupelpunt ligt hier 
1) l.c. 
*) l.c. 
