305 
methode leverde wisselende waarden in tegenstelling met die van 
aniline en van p-tolnïdine, zooals in ^ 8 blijken zal. Voor de hoeveel- 
heid koolzuur, die zich met één molekuni aniline veibindi, werd 
achtereenvolgens gevonden 0.76, 0.79, 0.85, 0.86, 0.88, 0.88, 0,93, 
0.89, 0.86, 0.92 en 0.89 mol. Deze waarden voor het koolzmir- 
gehalte zijn hoogstwaarschijidijk alle te klein. De oorzaak van deze 
afwijking is m. i. de volgende. Vloeibaar koolzuur en m-toluïdine 
zijn 'weinig mengbaar. De vorming van de verbinding bij afkoeling 
heeft dus in hoofdzaak plaats op de grens der beide lagen. Hierdoor 
wordt voortdurend een wand van vaste stof gevormd, die de beide 
lagen scheidt. Er kan dus een deel van het tolnïdine aan de in- 
werking van koolzuur onttrokken worden. Het is duidelijk, dat na 
wegzuigen van de koolzuurovermaat de hoeveelheid gebonden kool- 
zuur te klein gevonden wordt. Om de vorming zoo volledig mogelijk 
te doen geschieden werden de buizen meerdere dagen in ijs gehouden ; 
bij de opvolgende bepalingen is deze tijdsduur stijgende van 2 tol 
10 dagen. Het blijkt dus, dat de tijd geen grooteu invloed heeft op 
het analyse resultaat. Hij de laatste bepaling werd de buis gedurende 
7 uren met ijs en zout (—15 tot --20°) afgekoeld ; ze levert eveneens 
een te laag resultaat. Het vermoeden, dat het m-toluïdine onzuiver 
zou zijn, bleek onjuist, daar voor het smeltpunt van de aceet- 
verbinding de juiste waaiale van 65° gevonden werd. Hit de boven- 
genoemde bepalingen meen ik te mogen concludeeren, dat de ver- 
binding eveneens uit gelijke moleculaire hoeveelheden tolnïdine en 
koolzuur bestaat. 
7. Het si/stee 7 n p-toluïdiue-koolzuvi' ; het p-tolylcni'haiiiinezniir. 
Het systeem p-toluïdine-koolzuur levert in de P-T-tiguur een drie- 
phasenlijn L,L,G, welke weinig van die van de genoemde systemen 
afwijkt. (Zie tig. 3). Het cpiadrupelpunt SL,L.,G ligt hier bij hoogere 
temperatuur; de vier driephasenlijnen, welke elkaar in dit quadrupel- 
punt snijden, zijn in tig. 3 aangegeven; de quantilatieve gepvens 
in tabel 4. De relatieve ligging der vier phasen is hier dezelfde als 
bij de vorige stelsels. Hel stabiele deel van de driephasenlijn SL,G 
eindigt bij lagere temperatuur in een tweede quadrupelpuni SSuD,G 
(Sb is vast p-toluïdine). In de vorige systemen ligt het correspon- 
deerende qiiadrupelpunt bij lagere temperatuur eu druk; in dit 
systeem verschilt de temperatuur van beide quadrupelpunlen weinig 
van de kritische temperatuur van koolzuur. De driephasenlijnen SIj,G 
en SbE,G zijn gemakkelijk Ie be|)alen door bij constanten druk te 
verhitten en de temperatuur af te lezen, waarbij vloeistof optreedt. 
Van de driephasenlijn SSbD, kunnen wij zonder verder onderzoek 
20 * 
