Natuurkunde. — De Heer Lorentz biedt eeiie mededeeling aan van 
den Heer O. Post, ma : ,,Over de wrijving in verhand met de 
Broivnsche beweging”. 
(Mede aangeboden door den Heer Zeeman). 
^1. De verschillende afleidingen van den middelbaren weg, door 
een gesnspendeerd deeltje ten gevolge van de Biuwnsche beweging 
in zekeren tijd afgelegd, kan men in twee rubrieken verdeelen. Hij 
de afleidingen van de eerste soort worden de krachten, op het deeltje 
werkende, verdeeld in drijvende en tegenwerkende, bij die van de 
tweede soort wordt die onderscheiding niet gemaakt. 
Tot die van de eerste soort behooren de afleidingen van Einstein, 
de tweede van von Smoi.üchowsky, die van Langevin en van de Haas— 
Lohentz (volgens de methode van Einstein en Hope). Tot die van dc 
tweede soort behoori de eerste afleiding van von Smoluchowsky, die 
van Van der Waals en Snethlagk en die van Snethlage (in haar 
dissertatie gegeven) j ’). 
In de eerstgenoemde theoriën wordt een weerstandbiedende kracht 
(wrijving) aangenomen evenredig met den straal a van het als bol- 
vormig beschouwde deeltje en met de snelheid v. De gebruikte 
formule W=G.nZav wordt in de hydrodjnamica afgeleid door er 
gebruik van te maken, dat de vloeistof aan de o|)pervlakte van het 
deeltje volledig mee beweegt. Al die theorieën van de eerste soort 
geven als uitkomst, dat de middelbare afwijking in het kwadraat 
(A’) evenredig is niet den tijd t en omgekeerd exenredig met a. 
De theorieën van de tweede soort geven als uitkomst: A’ even- 
redig met t en omgekeerd evenredig met (d en de dichtheid q. ') 
De splitsing op zichzelf der krachten in drijvende en weerstand- 
') Zie: G. L. de Haas — Lorentz: „Die Brownsche bewegung”. Lpzg. 1913; 
J. D. VAN DEK Waals Jr. en Mej. A. Snethlage : „Over de Theorie der Brovvnsche 
Bewegung”. Versl. Ac. v. Wet. XXIV p. 1272. 1916 en A. Snethlage ; Moleculair- 
kinetische verschijnselen in gassen, inzonderheid de Brownsche beweging.” Amster- 
dam 1917. 
2) Van der Waals Jr. gaf onlangs nog een theorie, waarin men in gewijzigden 
vorm ook de verdeel ing in twee soorten van krachten terug vindt. (Versl. Ac. v. 
Wet. XXVI p. 1319). 
*) De eerste uitkomst geeft het beste de resultaten van de onderzoekingen van 
Snethlage weer. 
