390 
Op den duur is er statistisch evenwicht, maar toch wordt voort- 
durend het arbeidsvermogen der moleculen door de onregelmatige, 
di'ijvende, krachten omgezet in molair arbeidsvermogen van het 
deeltje en dit weer door de weerstandbiedende krachten in moleculair 
arbeidsvermogen. 
Ook zijn over het geheel de moleculaire snelheden onafhankelijk 
van die van het deellje, maar de moleculen kunnen verdeeld gedacht 
worden in eeri groote meerderheid waarvan de snelheid gemiddeld 
te weinig afwijkt van die van het deellje en kleinere complexen 
waarvan de snelheid er te veel van afwijkt. Het eerste staat gelijk 
met meebewegen, het tweede veroorzaakt drijvende krachten. Deze 
laatste zijn trouwens niet alleen het gevolg van toevallige snelheids- 
afwijkingen, maar ook van toevallige dichtheids-afwijkingen. De 
onderlinge groolteverhonding van moleculen, deeltjes en vrije weg- 
lengte is wel met bovenstaande beschouwing in overeenstemming. 
Terwijl de orde van grootte der moleculen JO-'^ is, wordt meestal 
voor die der deeltjes ongeveer 10“^ opgegeven, teiwijl de vrije 
weglengte in de vloeistof van de orde 10-*^ is. Men kan zich dus 
de afmetingen van de moleculen en de deeltjes op schaal als 1 m.M. 
en 1 d.M. voorstellen, terwijl dan de vrije weglengte 1 c.M. zou 
worden. Bij wijze van ruwe schatting kan mer) nu wel aannemen dat 
in een vloeistof tegelijk 10'’ moleculeti met het deellje in wisselwerking 
zijn (van dezelfde orde als het aantal, dat het oppervlak geheel kan 
bedekken) en in een gas 10’’ moleculen. De stooten, die het deeltje 
in beweging houden, gaan dus nu uit van toevallig op den voor- 
grond tredende complexen dezer moleculen. 
^ 2. Men vindt nu \ oor de middelbare afwijking van een deeltje 
RT 1 
de fortnule van Einstf.in A’ = — . .t als men voor den wrij- 
vingsweerstand H^=6-T5aa neemt. Deze waarde is door Stores 
afgeleid in de onderstelling, dat de vloeistof onsamendrukbaar is 
en aan den omtrek van het deeltje volledig meebevveegt, terwijl de 
snelheid niet te groot mag zijn. Het is echter de vi'aag of zulk een 
volledig meebewegen mag worden aangenomen. 
CüNNiNGHAM heeft de onderstelling beproefd, dat de snelheid van 
de vloeistof aan den omtrek kv zou zijn, zoodat dus de relatieve 
snelheid van het deeltje ten opzichte van de aatigrenzende vdoeistof 
V — kv zou zijn. De weerstand zou dan volgens de formule van 
Stores TT = ^nt^akv worden. Hij berekeiit nu deze k op de vol- 
gende wijze. 
