409 
voert. Behalve de negatieve conclusie, dat de theorie van v. d. Waals 
te verwerpen is, kan aan onze berekeningen toch ook eenig positief 
resultaat ontleend worden. 
De formule (1) is even vanzelf sprekend als juist, de onderstelling 
= 0 moet dus foutief zijn, en men ziet gemakkelijk in dat 
alles terecht komt wanneer deze grootheid voor bepaalde waarden 
van t negatief kan worden. Wij zullen ons in deze |)aragraaf verder 
van het middelen volgens {a) bedienen. Daar nu eens voor al 
gegeven is leert de bovenstaande beschouwing, dat ?c(^) voor zekere 
waarden van t het tegengestelde teeken van moet bezitten ‘). 
Nu heeft van der Waals er terecht op gewezen, dat volgens de statis- 
tische mechanica voor ^ 0, iv{t) = 0 is. Verder is het evident dat 
voor t oneindig de gemiddelde waarde van iv{t) geen invloed van 
ondergaat en dus nul moet zijm Het verloop van xo{t) kan men 
zich dus denken op een wijze zoo als die in nevenstaande figuur is 
voorgesteld (waarbij positief gesteld is). Natuurlijk kan het verloop 
van de kromme ingewikkelder zijn en zou io{i\ om de as kunnen 
slingeren. Beiekent men nu xD{t) volgens de formule van Einstein- 
Lanqevin dan vindt men als men in aanmerking neemt dat F{t) gelijk 
aan nul is: 
iv{t) = — i^x -|- F{t) = — Xg 
b Er zijn gevallen waar dit niet noodzakelijk is volgens het vorige, doch als 
^grooter dan de aquipartiliewaarde is, is het zeker het geval. 
