419 
Het volgende hiilptniddel leverde bij de onderlinge stelling der 
deelen van den goniometer veel gemak. De slee, waarop de zilver- 
spiegel staat, die voor deze stellingen diende, was bevestigd op een 
huls, die over een kegelvormigen tap in liet midden van den gonio- 
meter-cirkel past. Deze tap kan met drie stelschroef jes gericht 
worden. De spiegel is met de huls op deze wijze gemakkelijk op 
den goniometer te plaatsen en hiervan te verwijdei-en '). 
Als Polarisator is een Nicol met vrij groote, schuine eindvlakken 
gebruikt, die slechts eene kleine afwijking geeft aan de lichtstralen, 
welke er doorheen gaan. Deze bedraagt 2'. 5. 
Voor de stelling van den compensator wordt wederom naar het 
onderzoek van een onzer ’) verwezen. 
De polarisatievlakken van ieder der beide compensatorwiggen 
wordt in den juisten stand, d. i. evenwijdig aan het invalsvlak en 
loodrecht hierop gebracht '). 
Om de verplaatsbare wig in den juisten stand te brengen maakt 
men gebruik van de beelden der collimatorspleet, die in den kijker 
achter den goniometer ontslaan. Er ontstaan drie paren spleetbeelden. 
De beelden van elk paar vallen samen, zoo de zij\ lakken der wiggen 
evenwijdig aan elkander staan. De hoofdstanden der Nicols, waarin 
hunne polarisatievlakken evenwijdig aan het invalsvlak zijn of lood- 
recht hierop staan, zijn zoowel in den vertikalen, als in den hori- 
zontalen stand van den goniomeler-cirkel bepaald. Het azimut van 
den Polarisator wordt 0 genoemd, zoo het licht, dat de Polarisator 
doorlaat, loodrecht op het invalsvlak trilt, van den Analysator, zoo de 
trillingsrichting van het doorgelaten licht evenwijdig is aan het 
invalsvlak. Achtereenvolgens is in horizontalen en vertikalen stand 
van den goniometer-cirkel vei-kregen : gemiddeld 
Polaiisator in azimut 0° 81°57', 81°43'; 8i°50'. 
Analysator „ ,. 0" 86°33', 86°35' ; 86°34' *). 
De overeenstemming is, met het oog 0 |) de onvermijdelijke waar- 
nemingsfouten, goed te achten. 
') Zie voor uitvoeriger meedeelihgen hierover : J. J. Haak, Proefschrift, Amster- 
dam, 1918. 
2) R. SissiNGH, t. a. p. 
Op te merken valt, dat zoowel hij het onderzoek van H. Hennig, Gött. Nachr. 
13, 365, 1887, als de onderscheidene van P. Drude, Wien. Ann., 34, 489, 1888; 
36, 532, 1889; 39, 481, 1890, ondersteld wordt, dat de hoofdsneden der wiggen 
loodrecht op elkander staan en dat alleen de hoek tusschen de hoofdsnede der eene 
wig en het invalsvlak bepaald en in rekening gebracht wordt. Zie hierover Sissingh, 
in Bosscha, Licht, 11, p. 555, noot 2. 
*) Alle waarnemingen zijn door J. J. Haak verricht. Zie voor uitvoeriger mee- 
deelingen diens proefschrift, Amsterdam, 1918. 
