420 
De standen van de verplaatsbare coinpensatoi'wig, waarbij het 
fazeverschil voor den smallen lichtbundel, die tusschen de draadjes 
vóór de vaste wig doorgaat, achtereenvolgens — 2 , 0 , + è bedraagt, zijn: 
63.86; 49.52; 35.10. 
Daar de verplaatsingen der wig steeds herleid worden tot de 
verschuiving tusschen 49.52 en 63.86, komt dus met een fazever- 
schil i of ."T overeen eene verplaatsing 14.34 mM. ^). 
Den invalshoek op het k wikoppervlak leidt men af uit den stand, 
waariïi de kijker van den goniometer horizontaal staat. Deze stand 
is gelegen midden tusschen de standen, waarin de kijkeras achter- 
eenvolgens evenwijdig loopt aan die van een invallenden en den 
liierbij belioorenden door een vloeistofoppervlak teruggekaatsten 
lichtbundel. Deze standen zijn 81°36' en 104°24', zoodat de as van 
den goniometerkijker horizontaal loopt in den stand 81°36' -1- 
-j- (104°24' — 81°36') ; 2 = 93°0'. Als terugkaatsend oppervlak wordt 
hierbij dat van dikke machineolie gebruikt, omdat hiermee een zuiver 
spleetbeeld tot stand komt, wat met kwik niet het geval is"). De 
goniometercirkel staat vertikaal, als de as van den invallenden bundel 
met die van de buis, waarin later de Polarisator komt, samenvalt en 
na terugkaatsing met de as van den kijker. 
5. V ooraf gaand onderzoek over den ogtisclien invloed eenev ver- 
dichte luchtlaag. Toen, gelijk i-eeds in § 2 werd meegedeeld, bij de 
waarnemingen zich de iiidruk vestigde, dat de op het kwikopper- 
vlak verdichte luchtlaag optisch werkzaam was, is op een spiegel 
van zuiver kwik, onmiddellijk na de vorming, de hoofdinvalshoek 
/ en het hoofdazimut H be|)aald. Dit geschiedde door het fazever- 
schil en hersteld azimut voor twee hoeken ter weerszijden van den 
hoofdinvalshoek uit uitgebreide waarnemingsreeksen te bepalen en 
uit de verkregen waarden / en H door interpolatie af te leiden ®). 
Er is gevonden 7 = 79°18', 7T= 35°45'. 
Deze bepaling kon binnen drie uren geschiederi. 
Vroeger was verkregen 7 = 78°23', 77 = 36°18', waarbij het 
kwiko|)pervlak eenige dagen lang aan de lucht was blootgesteld, 
doch beschut voor het opvallen \an stof, alvorens de waarnemingen 
geschiedden. In beide gevallen was het kwik in het luchtledig ge- 
distilleerd. 
b De fazeverscliillen worden opgeaeven als fazeverlragiiigen t. o. van den licdit- 
vektor in het teruggekaatste licht, loodrecht op het invalsvlak. 
*) Echter l)lijven met het kwikoppervlak de corapensatorstrepen recht, alleen iets 
minder scherp begrensd. De nauwkeurigheid van de instelling dezer streep is iets 
minder dan met een vast oppervlak, n.l. 0.03, in plaats van 0.02. 
b R. SissiNGH, t. a. p. 
