428 
11 eene gemiddelde waarde, jd. die tnsschen niucU en de waarde 
voor de sterk verdichte lucht, onmiddellijk aan het metaal grenzend, 
en onderstelt men met Qüincke'j, dat de dichtheid hiervan gelijk 
is aan die van liet kwik, dan vindt men hiervoor met behulp der 
betrekking: (w — 1) : 1 / = standvastig* *), = 4.048. De gemiddelde 
waarde van n is dus (4.048 -)- J .0008) : 2 = 2.52. Daar L' — A, het 
faze-verschil door de geabsorbeerde luchtlaag, 0.0087 bedraagt 
(zie § 6) en (f^ = 79°46' (zie § 6), vindt men met de waarden van 
I en H, in § 8 vermeld : 
A = 1 .6 uil. 
Deze waarde is in ovei'eenstemmiug met die voor de overgangs- 
laag vloeisiof-damp, waarvoor Bakker") aangeeft 1 — 2 pp. 
Berekent men 0 |) dezelfde wijze de dikte eener olielaag (?r = I.5, 
f/ = 0.9), die volgens \ 5 den lioofdinvalshoek met 1°, de compen- 
satorinstelling met 0.50 en meer kan wijzigen, dan vindt men, het 
getal 0.50 invoerend, L =r 3pp. Dit is in overeenstemming met 
bepalingen van Rayi.eigh en Fisohek"). Rayi.eigh vond o.a. voor de 
dikte der dunste olielaag, welke de beweging- der kamferdeeltjes op 
water doet ophouden, 2pp, Fischer voor vloeistotlagen, die zich over 
kwik uitspreiden, dikten kleiner dan 5p/<. 
Daar de geadsorbeerde luchtlaag ter dikte van 1.6 pp de coni- 
pensator-atlezing met 0.25 verandeil en de middelbare fout in 
deze atlezing 0.02 bedraagt, is alzoo langs optischen weg een laag 
dik 0.13 pp, nog aan te toonen. Dit is een laag van de dikte van 
een molekuul). Met behulp der capillaire verschijnselen gelukt het 
niet het bestaan van zulke dunne lagen te bewijzen. 
Het is niet mogelijk de eens geadsorbeerde luchtlaag te verwijde- 
ren met behulp van een zeer steik luchtledig, als de kwiklucht- 
pomp vaii Gaede vermag voort te brengen. Na 8 uur [)ompen was 
geen ver[)laatsing der compensator-atlezing aan te toonen "). 
') Quincke, Pogg. Ann., 108, 326, 1859. 
De formule van L Lokenz — H. A. Lorentz kan hier niet toegepast worden, 
daar negatief zou worden. Zij 
.n/^ + 2 _ 
2 d 
rfi = d, dan moet — > 1 zijn, 
— 1 — 1 « — 1 d. 
opdat nj- positief is. In hel hier beschouwde geval is-^ = 10''’, =5.10*, zoodat 
aan de voorwaarde niet voldaan is. 
*) G. Bakker. Z. f. Phys. Ghem., 91, 571, 1916. 
*) Rayleigh, Phil. Mag., (5), 30, 396, 1890; Fischer, Wied. Ann., 68, 436, 1899. 
®) Deze uitkomst is in overeenstemming met andere ervaringen, welke aan- 
toonen met welke groote kracht deze geadsorbeerde luchtlagen aan de oppervlakten 
gehecht zijn. Zie o. a. VoiGT, Wied. Ann., 19, 39, 1884. Evenzoo is zij in over- 
eenstemming met het feit, dat de luchtlaag door uitgegloeid koolpoeder niet is te 
verwijderen. Zie o. a. Stssingh, Proefschrift, pg. 162; Arcli. Néerh, 20 , 228. 1886. 
