430 
dezelfde als die, welke volgens de in deze ^ meegedeelde waarnemin- 
gen geldt voor kwik zonder adliaereerende luchtlaag. 
11. Onderzoek naar een verschil in de optische geaardheid van 
vloeibaar en vast kwik. Aanvankelijk werd de lucht in het bronzen 
huisje zeer zorgvuldig gedroogd. De afkoeling van het huisje en 
het zich hierin bevindende bakje met kwik geschiedde door een 
mengsel van vast koolzuur en ether (e brengen op een blikken 
plaat, die aan den bodem van het cilindrische huisje is vastgeschroefd. 
Met behulp eener warmte-isoleering door eboniet wordt het afvloeien 
van warmte van de metalen deelen van den goniometer naar het 
huisje vermeden. Ten einde het afkoelen der glazen vensters in de 
zijbuizen tegen te gaan, daar geen waterdamp uit de lucht hierop 
mag neerslaan, zijn deze vensters vastgekit op ebonieten pijpjes, 
die in de zijbuizen van den bronzen cilinder geschroefd worden. 
De dichting geschiedde met zeer taai Ramsay-vet. Daar het bleek, 
dat de glaasjes niettegenstaande deze voorzorg nog iets aanslaan, 
werd met een doos[)omp van Gaedk een droge luchtstroom langs de 
glaasjes geblazen, waardoor het euvel geheel was verholpen. 
Bij de afkoeling neemt men het volgende waar. Stelt men tijdens' 
de afkoeling o[) de donkere compensatorstree[) in, dan kronkelt zich 
deze, terwijl het kwik nog vloeibaar is, en wordt minder zwart, om 
daarna geheel te verdwijnen. Ten slotte springt de thans weer zwarte 
streep in den oorspronkelijken stand terug. Schuift men thans den 
kijker achter den Analysator in, zoodat deze op het kwik is inge- 
steUl, dan blijken ijskristallefjes op het kwik te drijven. Hieruit 
blijkt, dat de verklaring van het waargenomen vei-schijnsel de vol- 
gende is. De lucht l)e\ at, trots de zorgvuldige droging, sporen water- 
damp, die bij de afkoeling op het kwikoppervlak neerslaan en zich 
hierover als vloeistof nitspreiden ')• Vei'inoedelijk is de compensator- 
streep gekronkeld, zoolang de waterlaag niet samenhangt en zeer dun is. 
Vormt het water eene samenhangende laag en is deze zoo dik 
geworden, dat de terugkaatsing op water geschiedt, dan verdwijnt j 
de streep, daar bij den gekozen invalshoek van 79° 46' water het | 
licht bij terugkaatsing niet merkbaar elliptisch polariseert. Zoodra | 
de temperatuur beneden 0° daalt, bevriest het water en trekt zich ! 
tot enkele ijskristal letjes tezamen, die rnet groote tusschenruimten | 
op het kwik verspreid liggen. Men heeft dan weer een kwikopper- 
vlak en de normale instelling der coinpensatorstreep. Hierbij is het | 
kwik nog vloeibaar. j 
') Op een ijzerspiegel neemt men bij bet afkoelen deze verschijnselen nietwaar, 
zoodat de verdichte waterdamp zich niet over dezen spiegel schijnt uit te breiden. I 
