sterrenkunde. De Heer dk Sittkk biedt eene niededeeliiig aan 
van Dr. A. Pannekoek : „De uitzetting oan een koemiscke 
gashol, de nieuwe sterren en de Cepkeïden.” 
(Mede aangeboden door den Heer J. G. Kapteyn). 
I. 
De nieuwe stei’ren, die liet volledigst in hun lichtafwisseling bekend 
zijn, vertoonen twee uiteenloopende typen. Beide Itebben gemeen de 
plotselinge snelle opvlamniing; maar zij verschillen in het verdere 
verloop van de lichtverandering. Tot de eene klasse behooren de 
beide helderste Novae van deze eeuw, de Nova Persei 1901 en de 
Nova Aquilae 1918, en eveneens de Nova Coronae 1866. Onmid- 
dellijk na het bereiken van de grootste helderheid begint het licht 
snel af te nemen; daarna wordt de daling langzamer, terwijl er 
een periodiciteit in optreedt. Bij de andere klasse, waarvan Nova 
Aurigae 1892 het best bekende voorbeeld is — en waartoe ook de ster 
van Tycho, de Nova Cassiopeiae 1572, behoorde — blijft de ster 
langen tijd helder, fluctueert onregelmatig op en neer, en neemt 
dan eindelijk vrij snel in helderheid af. Deze beide typen van licht- 
wisseling vertoonen eenige overeenkomst met de twee typen van 
opvlamming, lange en korte, die men, afwisselend bij dezelfde ster, 
bij de Antalgol sterren SS Oygni e.d. waarneemt. Of deze analogie 
meer is dan een toevallige overeenstemming, ot‘ dat er een werke- 
lijke verwantschap in het spel is, is nog niet uit te maken. 
Seeligek heeft naar aanleiding van de verschijning van Nova 
Aurigae een verklaring gegeven, die op de verschijnselen van dit 
type goed past: wanneer een ster in een nevelmassa dringt en daar- 
door tot hooge lemperatnur gebracht wordt, zal, zoolang zij door 
dichtere of ijlere gedeelten voortvliegt, haar temperatuur op en neer 
flnctueeren. Deze theorie past minder goed op het andere type. 
Hier is blijkbaar één plotselinge reusachtige temperatuurstijging, door 
een momentane oorzaak beweikt, waarvan alle verdere processen 
enkel de gevolgen zijn. 
De oorzaak, waardoor deze plotselinge verhitting ontstaat,, kan 
hier buiten beschouwing blijven. Wij stellen slechts de vraag, wat 
over de verdere lotgevallen uit eenvoudige onderstellingen af te leiden 
