501 
contracMie. Hierbij zullen de absorbeerende lagen aan den voorkant 
van de ster beurtelings van ons af en naar ons toe bewegen, dns 
zal in het speclrnin een periodieke verseliniving opti-eden. Deze 
verschuiving is doorgaans als aanwijzing van een baaid)e\veging 
opgevat, en daarom zijn de Depheïden onder de speetroscopisehe 
dnbbelslerren opgenomen. Maar onder deze nemen zij toch een zeer 
exceptioneele plaats in. Berekent men uit de baanelementen de massa, 
dan vindt men bij de Cepheïden bviilengewoon veel kleinei-e waarden 
dan bij de andere spectroscopische dubbelsterren, terwijl toch hun 
volume heel veel grooter is dan de zon. Al is nn een exorbitant 
geringe dichtheid niet a pi-ioi'i onmogelijk, toch kan in de relatief 
geringe radiale snelheid een aanwijzing gevonden worden, dat hier 
een andere \erklaring gegeven moet worden dan l)ij de gewone 
spectroscopische dubbelsterren. 
Kan echtei- uit een expansie en contractie een zoo groole radiale 
snelheid ontstaan - van eenige tienlallen kilometers per seconde — 
als de waarnemingen leeren ? 
Voor de lichikrachl van ft Cephei en 7 / Aqnilae \'ond Adams nit v 
het spectrum bO X the \’an de zon, voor een gemiddelde Cepheïde 
met een periode van fi,t) dagen \ond Hkhtzsphung nit de eigen be- 
wegingen 600 X die \'an de zon. Neemt men, naar de overeenkomst 
in spcctraalty pe en kleni', een gelijk nitstralingsvermogen |)eropper- 
vlakle-eenheid aan, dan \ olgt daai-nil voor den sti'aal 8 res[). 24 maal 
de straal van de zon. Wordt de maximum expansie of contractie 
door den facloi- /’= 1 aangegeven, dan is de grootste radiale 
snelheid -. 
^ ^ 2n: A/'. R 
^ 864ÖÖP, 
waar R de periode in dagen en R de straal is. In kilometers is 
/i 8 resp. 24 X 7.10V Neemt men voor R 6 dagen, dan wordt 
6:shfx 8 (of 24) X 7.10^ 
V = 
4,3 X 10'^ 
82 resp. 246 A ƒ KM. 
Daar deze Cepheïden in visneele lichtsterkte wat minder dan 1 
grootteklasse, in photographische heldei-heid wat meer flnctneeren, 
nemen wij voor de variatie in totale uitstraling een grootteklasse 
aan; dns loy Ij varieert een bedrag 0,20 boven en beneden het ge- 
middelde. Varieei't de straal als het getal /, dan de dichtheid als/'’, 
de temperatuur als /'“/s en de uitstraling als nit log /v=±0,20 
volgt dan ƒ = ± 0,04 dns ƒ wisselt tnsschen J,1 en 0,9. In de 
uitdrukking voor V moet dns voor A/’ 0,1 genomen worden en de 
grootste i-adiale snelhei<l wordt 8 resp. 25 KM. i7er seconde. Deze 
