Natuurkunde. - De Heer Kamehlingh Onnes biedt -aan eene 
mededeeling van den Heer F. G. Cath : „(her het meten van 
lage temperaturen. XXIX. Dampspanningen tmn zuurstof en 
stikstof ter bepaling van vaste punten op de schaal der 
temperaturen beneden 0° C.” (Mededeeling N". 152r/\) uil het 
Natuurkundig Laboratorium te Leiden. 
(Mede aangeboden door den Heer Kuenen). 
§ L Inleiding. Bij de metingen op welke de Mededeelingen N“. 1 o2g 
en b, samen met Prof. Kamerlingh Onnes, Zitt.versl. Juni en Sept. 
1917, en N“. J52c samen met Prof. Kamerj.ingh Onnes en den Heer 
J. M. Burgers, Zitt.versl. Sept. 19J7, gedaan, betrekking hadden, 
bood zich de gelegenheid aan, om, met behulp van de daarbij 
ingerichte en in werking gebrachte toestellen en meel werktuigen 
tot het constant houden en meten der temperaturen, be[)alingen 
van dampspanningen van zuurstof en stikstof te verrichten. Kamerlingh 
Onnes en Braak (Meded. N". 107 g, Zitt.versl. Mei 1908) hadden het 
kookpunt van zuurstof en een tweetal daar beneden gelegen punten 
als nieuwe, onder voldoende waarborgen bepaalde, vaste punten op 
de temperatuurschaal aan de toen bestaande toegevoegd. De bedoelde 
bepalingen nn konden dienen tot aanvulling van de zooeven ge- 
noemde en tot hét verkrijgen van eene onafhankelijke, onniiddellijk ’) 
op de temperatuurschaal van Kamerlingh Onnes en zijne medewerkers 
berustende calibratie van den zuurstof-") en den stikstof-dampspan- 
ningsthermometer. 
Prof. Kamerlingh Onnes had de welwillendheid mij uit te noodigen 
van deze gelegenheid partij te trekken. Ik betuig hem ook hier mijn 
hartelijken dank voor zijne hulp bij dit onderzoek’). 
1) Deze Mededeeling werd reeds aangeboden in de Zitting van Juni 1917; voor 
het ter perse gaan is zij op ondergeschikte punten nog een weinig gewijzigd 
*) V. Siemens (verg. G. Holst, Meded. N". 148a Zitt.versl. Sept. 1915) bepaalde 
de temperaturen, bij welke hij de dampspanningen waarnam, met een platina- 
thermometer, waarvan de aanwijzingen in hoofdzaak met behulp van vier calibratie- 
punten op die van Pti' van Kamerlingh Onnes en zijne medewerkers oingerekend 
waren, in dier voege, dat aansluiting verkregen werd bij het door Kamerlingh 
Onnes en Braak bepaalde kookpunt van zuurstof. 
Den zuurstofdampspanningsthermometer vindt men veelal toegepast in den 
vorm, dien Stock en Nielsen (Ber. d. Deutschen Ghem. Ges. 11 (1906), p. 2066) daaraan 
gegeven hebben, en dan gewoonlijk kortweg met den naam van thermometer van 
Stock aangeduid. Voor nauwkeurige bepalingen moet men tot voor deze meer 
geschikte vormen als bijv. de in deze mededeeling beschrevene overgaan. De 
door Stock en Nielsen gegeven schaal eischt belangrijke correcties. (Verg. G. Holst, 
Meded. N®. 148a) 
^) Gedeeltelijk is deze mededeeling reeds opgenomen in P. G. Gath, Dissertatie 
Leiden. 1917, die eenige maanden na de aanbieding van deze mededeeling verscheen; 
(zie verder noot 1). 
3G 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVll A^. 1918/19. 
