582 
ne(.*lideii) waarneemt. De jonge larve der platvisselien heeft een oog 
aan elke zijde en zwemt met den rng naar hoven, de zijvlakken 
naar reehts en links gekeerd, evenals alle andere visschen. 
Later echter zwemt het dier met het eene zijvlak naar boven, 
het andere naar beneden gewend. Het oog der witte ondervlakte 
verhuist daarbij naar de ge|)igmenteerde bovenvlakte, waar zich het 
andere oog reeds bevindt. 
Eene analoge verklaring voor de ligging van den mond bij 
Amphioxns gaat niet op, want het van plaats veranderde oog der 
Plenronectiden blijkt door zijn zenuwen en spieren idet tot de 
bovenvlakte te behooren, waarop het te liggen komt, maar tot de 
ondervlakte. 
De zenuwen en spieren der binnenvlakte van den Amphioxnsmond, 
die alle van de linkerzijde komen, bewijzen daarentegen, dat hij 
idet als een mediaan oigaan kan worden opgevat, maar echt tot 
de linkerzijde behoort. 
Terwijl bij de jonge larve de mond zich aan de linkerzijde vormt, 
ontstaat daartegenover aan de rechterzijde een klierachtig geineta- 
morphoseerde kienwzak, bekend onder den naam van de kolf- 
vormige klier. 
Haar ontdekker, Hatschkk (1881) kende wel de uitwendige opening 
dier kliei', de darmopening echter nog idet. Hare aanwezigheid werd 
door latere onderzoekers vastgesteld. 
Het lag nn voor de hand ook den mond der Amphioxnslarve als 
een gemetamorphoseerden kienwzak te beschouwen en wel als het 
spiegelbeeld, het aniimeer, der kolfvormige klier. 
Nn doet zich de vraag voor met welk orgaan der hoogere dieren 
de linkszijdige mond der Amphioxnslarve homoloog is. 
Is hij het hoinologon van de linkerhelft van den mond der 
Cranioten, die dan een \'ersmeltingspi'oduct zonde moeten zijn van 
den Amphioxnsmond en de kolfvormige klier of is de mond der 
Am|)hioxnslarve hel hoinologon van de eerste linker kieuwspleet 
der Cranioten, die bij de Selachiers onder den naam van het linker 
spuitgat bekend is? 
Verschillende gronden voerden tot het besluit, dat dit laatste het 
geval moet zijn. Het werd mijns inziens bewezen toen hef bleek, 
dat de lichaamsholte dei’ onderkaak, de mandibulaii'e holte, bij 
Amphioxns niet zooals bij hoogere dieren <ickter maar voor den 
larven mond bleek te liggen. 
Amphioxns heeft wel geen kaken, zoomin boven- als onderkaak, 
maar hij heeft wel eene mandibnlaire holte, die de plaats der 
onderkaak aangeeft. Hel spreekt vanzelf, dat eene opening die achter 
