589 
om te spreken van eene ontwikkeling ,,witlioii( rhyme or reason”. 
Aan de liand van de theorie lieeft men althans de ,, reason” voor 
de aanvankelijke ligging van den anus, al is zij ook niet instaat 
om zijn blijvende plaats daarmede te rijmen. 
Met de zoo e\’en besproken asymmetrie niet in verband staat de 
vraag naar het voorkomen van eene pankreasklier bij Ampliioxns. 
Deze klier is bij alle Oranioten, van de Cyclostomen tol den 
menseh toe bekend, maar men meent, dal zij bij Amphioxns zonde 
ontbreken. 
Zij wordt bij de Cranioten aangelegd als een of meer nilslnlpingen 
van het darmepithelium in de onmiddellijke nabijheid van de uit- 
monding van den diictns choledochus, die in den regel ook de 
uitmonding van een pankreasaanleg in zich opneemt. 
Bij de Prikken, die met het oog op Amphioxns wel het meest in 
aanmerking komen, is de klier nog weinig volnminens. Ten deele is 
dit daaraan toe te schrijven, dat hnn pankreas even als de lever 
enkel als orgaan met inwendige secretie fungeert. De nitvoerbnizen 
dezer klieren evenals de galblaas zijn na de metamorphose te gronde 
gegaan, maar bij Ammocoetes, de larve der Prikken, zijn zij aanwezig. 
De pankreasklier van Ammocoetes ligt in den darmwand ver- 
borgen aan de linkerzijde van de niivoerbnis der lever. 
Op eene geheel analoge plaats vond ik haar ook bij Amphioxns 
van af het eerste optreden der lever in de periode der metamorphose 
tot aan den volwassen vorm. Bij goede kernklenring ziet men haar 
op proeparaten in toto van de |)as gemetamorphoseerde larve als 
een driehoekige vlek aan de linkerzijde van den darmwand onmid- 
dellijk achter de plaats waai- de leverblindzak afgaat. De afgeronde 
top van den driehoek is naar voren gekeerd; de basis is eene dwarse 
lijn, die de lengteas van het dier loodrecht kruist. Bij sterke ver- 
grooting ziet men aan het praeparaat en meer evident nog op dwarse 
doorsneden, dat men te doen heeft met eene geringe uitstulping van 
den darmwand. Op de sneden ziet men, dat de klier een krachtig 
trilhaarepithelium bezit, maar bovendien bezit zij cellen zonder tril- 
haren die wel als de eigenlijke kliercellen zijn te beschouwen. 
Bij het volwassen dier is de klier meer in de lengte gerekt en 
dientengevolge is ook de darmuitstulping eene overlangsche sleuf. 
De klier doet zich voor als eene overlangsche plooi ; haar vooreinde 
is in het achtereinde van den leverblindzak opgenomen. Een analoog 
verschijnsel treft men ook bij sommige visschen aan, waar de pankreas- 
klier ten deele door de lover omhuld wordt. 
De reden, waarom de talrijke onderzoekers, die zich met de 
