594 
voor het eerst in een door Thomas Horsfield aan inaarsciialk Daendels 
uirgebraclit rapport d.d. 31 Mei 1808’), waarvan C. L. Blumf, in 
1859 gewag maakte, vermeld’’). 
Meer belangstelling toonden de bouwknndigen en de scheepsbouwers. 
H. DE Bruijn betoogde in 1851, dat de djati kapoer voor de minste 
soort gehouden wordt, ,, wegens de kalkbladeren, die er zich in 
bevinden, en alzoo van minder qualiteit doen zijn” ’j. Iets uitvoeriger 
■is C. G. VAN Dentzsch, die van den boom zegt, dat hij genoemd 
wordt ,,naar de aderen van zwavelzuren kalk, welke vaak in de 
gansche lengte des stams zichtbaar, haar aanwezen aan de met de 
sappen opstijgende kalkdeelen schijnen verschuldigd te zijn” ^). 
F. JüNGHUHN vestigde 2 jaren later de aandacht er op, dat die uit- 
scheidingen beperkt waren tot de op kalkmergelafzettingen groeiende 
exemplai-en van Tectona, zooals zij vooral in de residentiën Rem- 
bang en Soerabaja gevonden werden ®). 
Aangaande het wezen dier afscheidingen openbaart, zich verschil 
van meening. Terwijl zij door von Dentzsch voor calciumsulfaat 
gehouden werden, meende Herman Crüger in 1857, dat „Tectona 
grandis nach ihrem durch das Mikroskop bestimmbaren Gehalt an 
Kiesel eine schwache Kieselpllanze” te beschouwen was, maar laat 
achterwege te vermelden hoe langs dezen weg hij de aanwezigheid 
van kiezeldeeltjes had kunnen vaststellen. Verder meende hij opge- 
b H. W. Daendels was — voor zoover mij bekend — de eerste, die van djati 
kapoer gewag maakte. In Art. 39 van 'zijn „Instructie voor de Boschgangers” 
d.d. Samarang, 21 Augustus 1808, leest men: „Den Lande reserveert van zich de 
uitsluitende bekering, afvoer en debiet van het jatiehout zo van de drie hoofdsoorten 
„Jati Soengie [lees djati soengoe] 
— Doerie [lees djati doreng] 
— Kapok” [lees djati kapoer] 
(Staat der Nederl.-Oostindische Bezittingen, 1808 — 1811. ’sGravenhage, 1814, 
Bijlage 3, in voce Houtbosschen). 
b Over eenige Indische houtsoorten. Versl. en Meded. K. Akad. v. Wetensch. 
Afd. Natuurk. 9 , Amsterdam 1859, blz. 44. 
b Bijdragen tot de kennis der Bouwkunde in Nederl.-Indië, Batavia, 1851, blz. 10. 
‘9 Aanteekeningen omtrent proeven, welke in 1852 in den Artillerie Konstructie 
winkel te Soerabaja met djatihout genomen werden. Tijdschr. voor Nijverheid in 
Ned.-lndië, 2 , Batavia 1855, blz. 2; zie verder A. van Lakerveld en G. L. Brocx, 
Handleiding voor bouwkundigen en industrieelen in Nederl. Oost-lndië, 1 , ’sGraven- 
hage 1863, p. 79—80. — D. Boeke, Het Javaansch Djattiehout beschouwd als 
scheepstimmerhout, Verhandel, en Beriglen betr. het Zeewezen, 29 , Amsterdam, 
1869, blz. 171. — ■ D. Boeke, A Word to ship-buiiders about Java Teak. Nautical 
Magazine, 39 , London 1870, blz. 450. 
9 Over de fossiele zoogdierbeenderen te Patihajam, Natuurk. Tijdschr. Nederl.- 
Indië, 14 , Batavia 1857, blz. 219. 
