595 
merkt te hebben, ,,dass die Zellwaïide von koldensaiiren Erden 
,,eingenommeii and sich zwischen grossen Kieselkörpern ohne bestinim- 
,,bare Formen betinden” '). Daarvan is door latere onderzoekers even- 
min iels gebleken en reeds in het volgend jaar was D. Pt, es in 
staat langs analytischen weg aan Ie toonen, dat de afschei- 
dingen in het djatihout in hoofdzaak uit calcinmphosphaat bestaan 
(analyse I)-). Aeei,, die in 1862 met hetzelfde doel de concreties in 
het teakhout onderzocht, kwam lol een daarmede vrij goed overeen- 
komend resultaat (analyse TI) “). 
Beider onderzoekingen hebben echter niet kunnen beletten, dat 
zestien jaren later Winket, mann verklaarde: ,,Ini Holz|)arenchy m 
,,sieht man kürzei'e mit oxalsanrem I^alk und langere mit Lufl 
,,oder Harz angefüllte Zeilen. I\ieselsaui-e isl dnrch die ganze Molz- 
,,masse verbreitet “). 
De laatste mij bekend geworden analyses van concreties heeft 
men te danken aan G. Thoms. De resultaten toonden veel overeen- 
komst met die zijner voorgangei'S, zoodat hij zich gei-echtigd achtte 
te zeggen, dat zij waren samengesteld uit een waterhoudend calcium- 
phosphaat beantwoordende aan de formule : 2CaH, HH, PO^ X Xaq. ®). 
Aanleiding tot een hernieuwd ondei'zoek zijn geweest monsters 
van concreties, die ik te danken heb aan de goeilheid van Dr. H. G. 
l-*RiNSEN-GEET{i,rGs, toentertijd te Kagok-Tegal. De stukken zijn lang 
') Weslindische Fragraente, Botanische Zeitung, 15 , Leipzig 1857, blz. 323. 
Onderzoek naar de samenstelling eener witte stof, welke zich in het hart, 
alsmede in de scheuren van sommige djatiboomen afzet, waarom de hoornen bij 
de Inlanders den naam van Djati-Kapor dragen. Nat. Tijdschr. Ned.-Indië, 15 . 
Batavia 1858, blz. 345 — 348 (uittreksel; Examen d’une matière blanche inorganique 
dans l’intérieur du tronc de l’arbre djati a Java. Journ. de Botan. Neérl. 1 , 
Amsterdam-Utrecht 1861, blz 135 — 136. 
h J. S. Gamble, A Manual of Indian Timbers, 2d ed. London 190’2, blz 533. 
h JuLius WiESNER (Die Rohstoffe des Pflanzenreiches 2, Leipzig 1903, 2te Aufl. 
blz. 1005) heeft zich vergist door aan te nemen, dat ook G. A. Bt.tts de aan- 
wezigheid van calciumoxalaat heeft ondersteld. 
•'’) Eremde Nutzhölzer, Die Natur. Halle a'S. 1878, bl. 93. — - Nadat Garl 
Santo het eerst iets over den anatomischen bouw van Tectona grandis had 
medegedeeld ( Vergleichende Untersuchungen über die Elementarorgane des Holz- 
körpers, Botanische Zeitung 21, Leipzig 1863, blz. 110 — lil), gaven J. W. H. 
CoRDES (De I jati-bosschen op Java, Batavia 1881, blz. 22 — 26, pl. III, fig. 1. 2) 
en G. A Bltts (De anatomische bouw der Oost-Indische IJzerhoutsoorten en van 
het Djatihout. Buil. van het Kolon. Museum te Haarlem, 19, Amsterdam 1898. 
blz. 48—50, pl. VI) meer uitvoerige beschrijvingen. De laatstgenoemde heeft de 
phosphaatafscheidingen als opvulling der vaten kunnen opmerken. 
q Beitrag zur Kenntniss des Teakholzes (Tectona grandis). Die Landwirtsch. 
Versuchsslationen 23, Berlin 1870, blz. 68 — 69, 416 — 417). 
39 * 
