H03 
Het totaal der die iii de jai’en 1902 tot 1915 aan den grond 
der djatibossclien onttrokken werd, is 17.181008 K.(l. of gemiddeld 
per jaar 1.227212 K.U. over eene oppervlakte ^’an 718474 ll.A. ’) 
of 1.72 K.G. per H.A. 
Zooals bekend, neemt Teclona met alle gronden, ook schrale, 
voorlief en \ooral op Jaxa zijn verreweg de meeste harer bosschen 
gelegen op kalkmergels, die tot de |)liospliorznnrarme gronden be- 
hooren gerekend te worden. Jle moeielijkheid zich van de benoodigde 
hoeveelheden PAl'' te voorzien moet zij door hnnne wortels trachten 
te overwimien. In de jeugd geschied dit door een sterken penworlel. 
Uit een dooi' H. J. Kekbeht ingesteld onderzoek is men te weten 
gekomen, dat de wortel van een 81 maanden ouden boom reeds 
de belangrijke diepte van 140 <;.M. bereikt had. '') 
Op staakhontleeftijd sterft de penwortel af, terwijl de zijwortels 
zich tot een krachtig wortelstelsel ontwikkelen, dat den boom in 
staat stelt de beschikbare voedingsstotfen op ahloende wijze uit den 
grond te halen. 
Volgens S. H. Koouders en Th. Valeton was bij ± 25 M. hooge 
djatiboomen geen penwortel meer voorhanden, daarentegen talrijke 
zijwortels, van ten hoogste 8 M. lengte, maar sterk vertakt. De 
grond was tot 3 M. rondom den stam met een dicht netwerk van 
wortels opgevuld. •’) 
Tot nog toe is er niet veel van gebleken, dat de op Java met 
djati bedekte gronden achtei'uit zijn gegaan, niettegenstaande ze sedert 
onheugelijke tijden geëxploiteerd werden, en wel, dank zij de reus- 
achtige toename der bevolking, in sterk toenemende mate. Men hoort 
wel eens van ,,djati-moeheid” van den grond sjireken ^), maar een 
onderzoek of een gebrek aan phos|)hoi'zuur daarvan de oorzaak is, 
heeft niet plaats gehad. 
Met nadruk moet er op gewezen worden, dal de bovengenoemde 
1.227212 K.G. phosphorzuui-, die jaarlijks aan de gronden der 
djatibossclien onttrokken worden, geen werkelijk verlies, maar slechts 
eene verplaatsing van de PK)® beteekent. Slechts die hoeveelheid 
h Verslag van den Dienst van het Boschvvezen in Nederlandsch-lndië over liet 
jaar 1915. Batavia 1916, biz. 1. Het doet weinig ter zake, dat de oppervlakte in 
vroegere jaren duizenden van liektaren kleiner was. 
-) Worteldiepte van de djati. Boschbouwkundig Tijdschr. Tectona 1. Noordwijk- 
Weltevreden 1908—9, blz. 340. 
*) Bijdrage N". 7 tot de kennis der boomsoorten op Java. Mededeelingen uit 
’s Bands Plantentuin N^. XLII Batavia 1900, blz. 166. 
h A. B J. Bkujnsma, Opmerkingen van een oudgediende. Boschbouwkundig 
Tijdschr. Tectona 3. Noordwijk — Weltevreden 19] 1, blz. 5. 
