Scheikunde. — De Heer J. Böeseken biedt een inededeeling aan 
mede namens Mej. G. W. Tergau en den Heer A. C. Binnendijk ; 
„Over den invloed va)i eenige zonten op het kleuren van 
cellulose met Benzopurpurine 46”. 
1. 
Het doel van dit onderzoek was aanvankelijk om na te gaan of 
de rol van de zouten bij het verven van cellulose met de benzidine- 
kleurstoffen van katalytischen of van anderen aard was. 
Ik had n.1. met v. d. Berg en Kerstjens *) gevonden, dat bij het 
acet}deeren van celstof met azijnzunranhjdride de werking van 
HjSO^ en jodium zuiver katalytisch was, in zoover geringe hoeveel- 
heden dezer stoffen voldoende waren om het zeer ingewikkelde 
celstof-molekuul te doen aan tasten. Aangezien celstof geheel onop- 
losbaar is in azijnzuuranhydride, vormden bovengenoemde stoffen 
de brug, waarop de celstof en het anhydride elkander konden ont- 
moeten en op elkander in konden werken. Het was niet uitgesloten, 
dat de anorganische zouten tusschen kleurstof en vezelstof een 
o^ ereenkomstige rol speelden als zwavelzuur tusschen anhydride en 
cellulose, in zoo ver zij het binnentreden van de kleurstof in de 
vezelstof mogelijk maakten. 
Het was echter uit de literatunr-opgaven wel reeds duidelijk, dat 
men van een katalytische werking niet mag spreken, omdat de 
metaal-atomen der toegevoegde zouten in hoeveelheden in de vezel- 
stof worden opgenomen, die nagenoeg equivalent zijn aan de kleui-- 
stof, (als bisulfonzuur). 
Ook was bekend, dat, wil men het benzopnrpurine behoorlijk dooi- 
de watten doen opnemen, in het vlot hoeveelheden zout aanwezig 
moeten zijn, grooter dan equimoleculair ten opzichte van het purpu- 
rine, hetgeen niet ónmiddellijk opvalt, omdat het molekulair-gewicht 
van het purpurine groot is (680) en de klenrstof-oplossingen veelal 
zeer verdund zijn. Het verschijnsel is dan ook meer te vergelijken 
met het uitzouten van zeepen en is opgevat als een uitschudden 
door de vezelstof van het daarin oplosbare kleurstofzout, waarvan 
1) Recueil 35, 320 (1916). 
