650 
vloeibare lucht en pompt met behulp van de TöPLER-pomp de ontwikkelde waterstof 
naar den geijkten volumeter f over. Men meet het volume en controleert de zuiverheid 
van de verkregen waterstof met behulp van het op een andere plaats beschreven 
micro-analyse toestel (L. Hamburger en W. Koopman). >) 
Proef 1. Ontwikkeld 412 mm^. gas. 
Analyse 98®/o waterstof. 
Deze hoeveelheid waterstof komt met ongeveer 1 mgr. wolfraam overeen. 
Inderdaad werd een hoeveelheid van de grootte-orde van 1 mgr. wolfraam op 
den wand langs colorimetrischen weg vastgesteld. 
Natuurlijk is het noodig, dat het water, dat zich in het bolletje bij a bevindt, 
van te voren in een hoog vacuum van opgeloste gassen bevrijd is. Men bereikt 
dit het gemakkelijkst door het bolletje met een hoog-vacuum pomp van te voren 
te verbinden, het tevoren uitgekookte water te bevriezen en een hoog-vacuum te 
halen, waarna men in het luchtledig het ijs ontdooit, om daarna het bolletje af 
te smelten. 
Het WO^ gehalte op den wand was iets geringer dan het aan het gevonden 
kalium aequivalente bedrag. De lamp had echter slechts „zwakjes'’ gebrand. Er 
zal dus nog wat in het glas op den draad gebleven zijn. 
Mogelijkerwijze bevindt zich hierbij nog een spoor Ca. Het alkali metaal omge- 
rekend op ^KOH" correspondeert met 2.0 mgr. KOH. In werkelijkheid werd na 
het openen der lamp op den wand daarvan 3.5 mgr. KOH gevonden. Deze over- 
maat is aan de gefractionneerde distillatie van het glas te danken. 
Proef 2. Bij deze proef werd de verdamping van het glas krachtiger doorgezet, 
zoodat de wand zeer heet werd en een groot deel van het gevormde alkali-metaal 
weer colloidaal in het condensaat van den wand oploste (onder bruinkleuring 
daarvan). Bij het openen van het waterbolletje trad momentaan ontkleuring op, 
terw'ijl relatief veel waterstof ontwikkeld bleek te zijn. 
Analyse-resultaten : 38. 2 mgr, „KOH"., 5.3 mgr „W". Hiermede zijn equivalent 
1.9 cm’h H^. 
h. Reactie tas.'icken wol/raain en gl<i.s bij 1000°. 
De volgende proefneming leerde dat het voor het aantoonen van 
een reactie tusschen wolfraam et» glas niet noodig is op zeer hooge 
temperatuur te verhitten. Mengt men wolfraam-poeder en glaspoeder 
(hijv. Thüringer glas) en \'erhit het product in een indifferente gas- 
atmospheer op 1050° gedurende een uur, dan vindt men, dat er 
reactie heeft plaats gevonden. 
Zoo werd uit 11 gram wolfraam en enkele grammen glas 0.65 gr. WO^ ge- 
vormd (bepaald volgens de mercuro-wolframaat methode). 
De'/e werking tusschen wolfraam en glas is ook nog uit een ander 
oogpunt merkwaardig. Beschouwen we n.1. het geval, dat men elec- 
trische toeleiddraden luchtdicht in hardglazen aftparaten wil insmelten. 
Men moet dan een metaal met een geringen uitzettingscoëfficient 
nemen. Hiervoor is wolfraam geschikt. Bij het insmelten bedekt zich 
’) L Hamburger en W. Koopman, Chem. Weekbl. 14, 742 (1917). 
