Scheikunde. - De Heer van Romburgh biedt eene mededeeling- 
aan van den Heer H. R. Kruyt ; ,, (her de kritische Potentiaal” . 
(Mede aangeboden door den Heer Ernst Cühen). 
1. De ontdekking van Hardy* *), dat het nitvlokken van een kolloid 
sol plaats heeft bij de electrolytconcentratie, die tevens juist in staat 
is de electrische kataphorese der deeltjes te doen ophouden, is van 
het grootste belang geweest voor de ontwikkeling der kolloideheinie. 
Zij heeft geleid tot de 0 |)stelling van de wet, waaraan alle snspen- 
soiden geacht werden te gehoorzamen, dat de uitvlokking geschiedt 
in het isoëlectrische punt. De onderzoekingen van Burïon’) schenen 
Hardy’s uitkomsten geheel te bevestigen, maar het was opvallend, 
dat de proeven van dezen onderzoeker slechts verricht worden met 
trivalente ionen; eigen ervaring leerde ons reeds voorjaren (1912), 
dat bv. met BaCl^ deze proeven zich niet laten reprodiiceeren. Dit 
werd begrijpelijk, toen een andei' onderzoek ons*) leei'de, dat met 
Ba" een volledige ontlading zich in ’t geheel niet laat bewerkstelligen. 
Volledige ontlading is dus geen vereischte voor S|)ontane uitvlokking. 
Volkomen helderheid heeft een onderzoek van Powis^) gebracht, 
die kon aantoonen, dat de snelle uitvlokking niet ontlading tot het 
isoëlectrische punt vereischt, maar dat het bereiken van zekere 
potentiaalwaarde, door hem de potentiaal genoemd, voldoende 
is om de uitvlokking te voorschijn te roepen. 
Het begrip kritische potentiaal beteekent wederom een belangrijke 
stap vooruit in de theorie van het uitvlokkingsproces ; het heeft dan 
ook al reeds dienst gedaan bij de interpretatie van verschillende 
verschijnsels. Juist daarom is het van belang de algemeene beteekenis 
er van goed te doorzien ; deze mededeeling bedoelt daartoe bij te 
dragen . 
2. De kritische potentiaal is de potentiaal, waarbij snelle en vol- 
komen uitvlokking plaats vindt. Nu is snelle en volkomen uitvlokking 
b W. B. Hardv, Zeitschr. f. physik. Ghem. 33, 385 (1900). 
2) E. F. Burton, Phil. Mag. [6] 11, 425; 12, 472 (1906) en 17, 583 (1909). 
*) H. R. Kruyt, Deze Verslagen van 27 Juni 1914. 
■*) F. Powis, Zeilsclir. f. pliysik. Ghem. 89, 186 (1915). 
