70 !) 
men den gloeidraad van de onderste Jamp met XaCI, dien van de 
bovenste niet, dan vindt men dat de onderste lamp veel minder snel 
afzwartv dan de andere. Herhaalt men nn deze proef met een der- 
gelijke combinatie, waarbij de onderste lamp in [)laats van NaCl 
een kleine hoeveelheid K/FICI^ bevat, dan vindt men een dergelijk 
verschil niet. De weidung van het NaCl is dus een plaatselijke in 
tegenstelling' met die van het K^TlCj. Het door dit laatste ontwik- 
kelde chloor verspreidt zich o\er den geheelen ballon en last zoowel 
in de onderste als in de bovenste helft het wolfraam-neerslag aan. 
Wat is nn wel de werking van het dunne 0|) den ballonwand 
aanwezige zontlaagje op het verdampende wolfraam? 
Ontstaat er een of andere minder gekleurde chemische verbinding, 
of blijven hei NaCl en W als zoodanig op den wand, slechts een 
minder licht absorbeerende groepeering vormemle? 
De volgende proefnemingen maken het waarschijnlijk, dat wij niet 
met een chemische werking te doen hebben. Vooreerst konden wij 
constateeren, dat een ontkleuring van het Jieerslag ook bij andere 
metalen oi)treedt en vonden, dat C, Mo, Pt, Fe, Ni, Au, Cu, Ap 
alle zoowel bij kamertemperatuur als bij die \'an \loeibare lucht 
minder donker gekleui'de neerslagen gaven, wanneer de ballonwand 
met een dnn laagje zont bedekt was, dan wanneer dat niet het geval 
was. Een chemische werking bij lagere temperatuur bijv. tusschen 
Au en NaCl zal ieder wel voor uitgesloten houden. Bovendien bleek, 
dat niet alleen keukenzout, maar vrijwel elke andere stabiele ver- 
binding een afname van de licht-absorptie van het verdampte wolf- 
raam teweeg bracht. Wij konden een in dit opzicht gunstige werking 
constateeren bij Na,PO„ Na JVC „ KCN, Na, 0 , NaF, Ca F, 
en vele andere stoffen. 
Wij konden nog op de volgende wijze waarschijidijk maken, dat 
het verdampte wolfraam als zoodanig in het iVuCV-laagje aanwezig 
is. Brengt men in de lamp, dan wordt er een hoeveelheid 
waterstof ontwikkeld, die quantitatief overeenkomt met de hoeveel- 
heid neergeslagen wolfraam. 
Daar wij vroeger reeds vonden, dat het NaCl idet alkalisch 
1‘eageert en er dus geen vrij Na aanwezig is, moet deze .ff-ontwik- 
keling wel aan de aanwezigheid van vrij W worden toegeschreven. 
Terwijl dus de werking van het zoutlaagje weinig van de chemi- 
sche samenstelling ervan afhangt, bleek dikwijls de vorm, waarin 
het zout zich op den wand bevindt, wel van invloed te zijn. Bij 
NaCl is het van den draad verdam[)te dumie laagje zout volkomen 
onzichtbaar. Brengt men veel meer zout in de lamp, dan ontstaat 
evenals bij het toetreden van vochtige lucht een wit gekristalliseerd 
