bij welke lioeiuiersoort Hhdlicka licliaamsgewicliteii en liersenge- 
wicliten van 7 volwassen hanen en 9 volwassen hennen bepaalde ^). 
De gemiddelden zijn 124.1 gram lichaamsgewicht en 1.223 gram 
hersengewicht voor de hanen en 123 gram lichaamsgewicht en 
1.242 gram hersengewicht voor de hennen. Hieruit kan men tot 
gelijkheid dei- seksen, in beide opzichten, besluiten. 
Belangrijk sexueel verschil in lichaamsgrootte bestaal daarentegen 
bij het Huishoen. In welke hoeveelheidsbetrekking staat hier, (nsschen 
de twee seksen, de massa der hersenen tot die van het lichaam? 
Zorgvuldige gewichtsbepalingen bij een volwassen haan en een 
volwassen kip door Fai.ck '■') en bij een volwassen haan door 
WKtX’KER®) leeren als volgt. 
Van den voor zijn ras buitengewoon grooten haan van Falck 
was het lichaamsgewicht (zonder ,,ballast”j 1745.67 gram, het hersen- 
gewicht 3.82 gram, van de kip het (netto) lichaamsgewicht 985.15 
en het hersengewicht 3.36 gram. Men vindt hieruit een i'elatie- 
exponent 0.2248. Door \ ergelijk ing van dezelfde kip met den meer 
middelmatigen haan van Welckek, dio een ,, Reingewicht” had van 
1445.7 gram en 3.7 gram hersenen bezat, vei-krijgt men een relatie- 
expo)tent 0.2513. 
Gegeven de betrekkelijk veel grooter verschillen der hersenge- 
wichten tusschen de twee seksen, hebben deze uitkomsten reeds op 
zich zelf’ meer beteekenis dan die welke Lapicque bij de Musch 
verkreeg. Wel vond ik tusschen een bijna volwassen (ruim half- 
jarigen) haan van het Leghorn-ras en een geheel volwassen (twee- 
jarige) kip va)i hetzelfde, doch niet geheel zuiver ras, bij (netto) 
lichaamsgewichten van 1803 en 1197 gram (met ontledigde krop 
en maag) en hersengewichten van 3.75 en 3.12 gram, een relatie- 
exponent 0.4490. Aangezien echter deze haan niet \olkomen vol- 
wassen en aldus voor zijn hersengewicht te licht was, blijkt toch 
ook hier de intersexneele i-elatie-exponent bij het Huishoen slechts 
half zoo groot als bij den Mensch Ie zijn''). 
Dit is in overeenstemming met hetgeen bij verschillende zoogdier- 
soorten gevonden wordt. Vergelijkt men in de serie der honden bij 
0 A. Hrdlicka, Braiii VVeight in Vertebiates. Smilhsunian Miscellaneous 
Collections. Vol. 48. Publication N*^. 1574 Wasliington 1905, p. 106. 
2) G. Ph. Falck, Beitrage zur Kennlniss der Bildungs- iiiid Wachsthuinsge- 
schichte der Thierkörper. Schriften der Gesellschaft zur Beförderung der gesarnmten 
Nalurwissenschaften zu Marburg. Band 8. Marburg 1857, p. 165 — 249, (p. 142). 
R. Welcker — A. Brandt, Gewicblswerthe der Körperorgane bei dem Menschen 
und den Tliieren. Arcliiv für .Antliropologie, Band 28. Braunschweig 1902, p. 53. 
■‘j Zie onder, p. 727. 
