721 
en minder krachtige miiskulatuur, daarentegen in de Imid een ineei' 
ontwikkelde vetlaag, welke de voi-men ationdl. Aldus heteekenen 
gelijke gewichtshoeveellieden niet hetzelfde in heide seksen. Vooi'al 
maakt bij de vrouw de muskiilatunr een gei-inger deel van hel 
lichaamsgewicht uit, des te minder nog omdat de heenen en ai inen, 
waartoe in beide seksen het viervijfde deel \'an de, geheele innskii- 
latuur behoort (bij den man nog iets meer), bij de vionw ook nog 
korter zijn. 
Het kleiner spiergehalte nu van het vronwelijk lichaam moet 
noodzakelijk samenhangen met, te)i opzichte ran liet HcloKnospoicicht, 
onevenredig geringer grootte in het zenuwstelsel. Waar hel dus o|» 
aankomt is, na te gaan of de, in vergelijking met andere zoogtlieren, 
geringe hoeveelheid der hersenen, naar ex enredigheid van het lichaams- 
gewicht, in de xrouwelijke sekse, beantwoorrll aan de oue\ eni-edig 
geringe ontwikkeling dei' muskulatuur. 
Dit blijkt inderdaad het geval te zijn ; naar evenredigheid van dr 
spiermassa is, tusschen de twee seksen bij den Mensch, de ver- 
houding der hersenhoeveelheid dezelfde als tusschen de twee seksen 
bij alle andere diersoorten en tusschen individuen \au gelijke sekse. 
Het sexueel dimorphisme der herseidioeveelheid van den Mensch 
en zeker wel vele Apen bestaal alleen met betrekking lot het 
lichaamsgewicht. Bij de meeste diersoorten, mogen zij uitwendig 
sexueel dimorph zijn of niet, ontbreekt cerebraal dimorphisme, ook 
met betrekking tot het lichaamsgewicht, waarschijnlijk zelfs thj de 
Robben, al zijn van sommige soorten dezer orde de mannetjes ge- 
middeld drie-, viermaal zwaarder dan de wijfjes. 
De beste gegevens, waarover wij aangaande het spiergehalte van 
het mannelijk en het vrouwelijk lichaam beschikken, zijn van 
Friedrich WiT.HKt.M Thkilk 611 vaii Herm.vnn Wrix’Ker, eerst na hun 
dood bekend gemaakt, van dezen door A. Br.<\ndt’), van genen door 
W. His'^). 
Theit.e heeft zich door zijne, met pijnlijke nau wkeui igheid ver- 
richte gewichtsbepalingen der afzonderlijke spieren van een aan- 
zienlijk getal mannelijke en vronwelijke lijken van volwassenen en 
kinderen een onvergankelijk gedenkleeken gesticld. Voor ons doel 
wordt hunne waarde iets lieperkt, doordien meestal de lichaams- 
gewichten der volwassenen niet bepaald werden. Dit is wel het 
geval bij Weecker. 
1) Welcker— Brandt, l.c.. p. 38—40. 
2) P. W. Theile, Gevvishtsbestimmungen zur Eiilwickehing des Muskelsystems 
und des Skelettes beim Menschen. Nova Acta der Ksl. Leop.-Garol.-Dentsclien 
Akademie der Nalurforsclier. Band 46, N". 3, Halle 1884. p. 133 — 471. 
47 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XX Vil. A". 1918/19. 
