730 
Dit is een belangrijk verschil in de verhouding tnsschen liomoneure 
soorten en tusselien de twee seksen — ook bij den Mensch — , 
waarmede ongetwijfeld in verband staan verscl)illen in de anato- 
mische en physiologische verhouding van het zenuwstelsel en het 
spierstelsel. 
Inderdaad is reeds lang bekend, dat de spiervezels van den man 
gemiddeld belangrijk dikker zijn dan die van de vrouw. Bowman ') 
vond (reeds in 1840), dat de gemiddelde diameter bij den man 
ongeveer een vierde grooter is, beantwoordend aan een verhouding 
der doorsneden van 1.664. Schwalbk en Maykda ’) wijzen uitdruk- 
kelijk op den ,,bedeutenden Eintluss” die de sekse heeft voor de 
dikte van homologe spiervezels. ,,Ganz allgemein liegen in den hier 
verwerthbaien Messungen die Kaliber-Maxima im weiblichen Muskei 
tiefer als im mannlichen” (p. 502). Hetzelfde geldt voor de gemid- 
delde kalibers der vergelijkbare metingen, die in tabel VI zijn weer- 
gegeven. Daarbij ook de relatieve breedten en maxima der ,,variatie- 
curven”, waaruit volkomen gelijkvormigheid dezer gemiddelde curven 
blijkt (voor de breedte zoowel als voor het maximum is de verhou- 
ding 1 .653) ; hetgeen, in verband met de functioneele betrekking 
tnsschen de zenuw en de spier, naar de onderzoekingen van Keith 
Lucas, Mines en van Lapicqüe, van groote beteekenis is *). 
TABEL VI. — Dikte der spiervezels. (Naar metingen van G. Scnw albe en R. Mayeda) 
Gemiddelde diameter 
(in micra) 
Relatieve breedte en maxi- 
mum der variatie-curven 
Man 
Vrouw 
Man 
Vrouw ■ 
Biceps brachii 
51.7 
1 
39.5 
14 20 
12 17 
Sartorius 
51.8 
36.2 
18 24 
13 17 
Gastrocnemius 
57.5 
i 47.5 
22 28 
17 22 
Gemiddeld 
53.7 
41.1 
18 24 
14 18.7 
1) W. Bowman, On the Minute Structure and Moveinents of Voluntary Muscle. 
Philosophical Transactions of the Royal Society of London for the year 1840. 
Part II, London 1840, p. 461. 
2) G. ScHWALBE und R. Mayeda, Ueber die Kaliberverhaltnisse der querge- 
streiften Muskelfasern des Menschen. Zeitschrift für Biologie (Kühne und Voit). 
Band 27, München und Leipzig 1890, p. 482 — 516. 
K. Lucas, in Journal of Fhysiology. Gambridge 1905, p. 125; 1909, p. 113. — 
G. R. Mines, Ibid. 1913, p. 1. — L. Lapicqüe, in Gompies Rendus de la Société 
de Biologie. Paris 1913, p. 35. — De vezels eener skeletspier kunnen namelijk 
