751 
ƒ 
X s (f X -tf^) dtp = V ‘In 
25 TT 
dii = n 
o 
Bqcos {- Z ,) 
J' nn* * y cos y dy = \ [sm" y] W |(] - e,’")’ 
o 
ƒ<’ 
4l/^ 
15 
a"* ma 
(5c) 
Bij liet berekenen van het aantal botsingen hebben wij echter tot 
nu toe afgezien van den invloed van de onderlinge attractie der 
moleculen en van hun afmeting in de richting der snelheid. Voeren 
wij daarvoor de gebruikelijke correcties in, dan vinden wij : 
4l/2jr V L 
y= n'^ 0“ ma — — e RT (5) 
1 5 V — b 
waarin e voorstelt het verschil tusschen het bedrag aan potentieele 
energie, dat de moleculen in de vloeistof gemiddeld bezitten en het 
bedrag, dat zij bezitten op het oogenblik van een botsing. 
Door G. Jager ') en door M. Brielouin '') waren reeds uitdruk- 
kingen voor de vloeistofwrijving afgeleid ; Jager denkt daarbij uit- 
sluitend aan ,, wrijving door botsingskrachten”, terwijl Brillouin 
behalve deze nog de wrijving door transport in aanmeiking neemt. 
De berekeningswijze verschilt eenigszins van de boven gevolgde. 
De uitkomsten waartoe zij komen zijn in eenigszins gewijzigde notatie . 
r.. 
JaOER '>i = 
a(i- 
i O 
Brillouin i ^s | «ü 4 
Hierin stelt q de dichtheid, s de gemiddelde snelheid der moleculen 
en D den gemiddelden afstand van een paar naastbijzijnde moleculen 
h G. Jager, Wiener Sitzungsber. GlI, p. 25;->, Anno 1893. 
*) M- Brillouin, Lecjons sur la Viscosité des Liquides et des Gaz. Paris, Gauthier- 
VlLLARS 1907. 
