762 
weid voor eeiiige verschijnselen uit de colloïdchemie een groote 
invloed van de teinperatuni’ opgegeven bijv. op de stabiliteit van 
snspensoïden. 
Voor een reeks oplossingen van koolzuur in leidingwater werden 
de grenseoncentraties bepaald bij 25° C. en bij omstreeks 0° C. 
Voor beide temperaturen werd dezelfde uitkomst verkregen. Toch 
wei'd altijd aanteekening gehouden van de temperatuur. 
Steeds werd bij diffuus dagli(;ht gewerkt. Een poging om de 
proeven in het donker te nemen mislukte, doordat hiei-bij zeer 
ongeregelde uitkomsten verkregen werdeji. 
De gevonden grenseoncentraties en de daaruit bei-ekende critische 
concentraties werden voor iedei' dei’ onderzochte zouten in een 
graphische voorstelling vereenigd. 
Op de abseis-as van een tweeassig-rechthoekig coördinatenstelsel 
werd de concentratie van het zout afgezet, op de ordinaat-as werd, 
gerekend van uit den oorsprong naar de eene zijde de concentratie 
\’au het zuur eri naar den anderen kant de concentratie van de base 
afgezet. Vooi- de mengsels van natriumacetaat met azijnzuur werd 
de zuurgraad aangegeven door de H'-ionenconcentratie op de ordi- 
naat-as af te teekenen. 
De grensconcentratie, waarbij nog juist de reactie op de zwaarte- 
kracht optrad, werd met * aangegeven, de grensconcentratie, waar 
geen leactie zichtbaar werd, werd met o aangeduid. 
De plaatsen, waar de critische overgangs-concentratie dooi’ bereke- 
ning gevonden werd, weerden verbonden. Zoo ontstond er een kromme 
lijn, die als de grens beschouwd kon worden tusschen het gebied, 
dat alle concentraties van zout en base en van zout en zuur bevatte, 
waarbij de reactie op de zwaartekracht plaats greep en het gebied 
van de concentraties, waarin geen duidelijke reactie plaats vond. 
De figuren J, 2, 3 en 4 geven de krommen voor K^SO^, natrium- 
acetaat, KNOj, en voor KCl, althans voor zoover zij bepaald werden. 
Om te bewijzen, dat de invloed van zuur en base werd veroor- 
zaakt door de H‘-ionenconcentratie van de oplossing, w'erd een serie 
oplossingen gemaakt, die alle 0,01 normaal natriumacetaat bevatten, 
maar verschillende hoeveelheden vrij azijnzuur of vrij natrium- 
hydroxyde. We kregen aldus een reeks oplossingen, waarin de 
concentratie van het acetaat constant was, terwijl de H‘-ionen- 
concentratie geleidelijk veranderde. De concentratie van andere 
bestanddeelen was in deze oplossingen te gering, dan dat deze een 
invloed van beteekenis konden hebben. 
Het bleek nu, dat de reactie op de zwaartekracht niet of slecht 
vdtgevoerd werd in de meest zure oplossingen en in de meest alca- 
