768 
Het ingewikkeld verloop van de krommen bestaat in de aanwezig- 
heid van toppen, bij K^SO, (tig. 1) zijn er duidelijk 5 te onder- 
scheiden, een bij 0,00040 n. KOH, naar beide zijden volgen er nu 
nog twee, bij 0,00075 n. KOH en bij 0,00005 n. KOH telkens een 
lage top, bij 0,00090 n. KOH en bij 0,00005 n. H^SO^ telkens een 
liooge top. Bij KCl (tig. 4) zijn er misschien ook vijf. Bezien we 
de kromme voor KNO^ dan lijkt het aanvankelijk of er maar één 
groot maximum is, dat ongeveer bij 0,00030 n. KOH ligt. Letten 
we echter o]) liet verloop van de lijnen, die de grensconcentraties 
verbinden, dan blijkt toch wel, dat er eigenlijk vijf toppen zijn, 
namelijk, bij 0,00010 n. HNO„ bij 0,00010 n. KOH, bij 0,00030 n. KOH, 
bij 0,00050 n. KOH en bij 0,00065 n. KOH. Zij zijn weer symmetrisch 
gerang.schikt ter weerszijden van een middelste. 
In de colloïdchemische literatuur heb ik niets gevonden, dat een 
onmiddellijke xergelijking met ons geval toelaat. Misschien wordt 
dit veroorzaakt, doordat het gedrag van colloïden ten opzichte van 
zoutoplossingen bij verschillende H'-ionenconcentratie meestal niet 
systematisch onderzocht werd; in die gevallen, waar dit wel gedaan 
werd, waren de toegevoegde hoeveelheden zuur en base veel grootei-. 
Toch is het voorkomen van deze toppen niet in strijd met de 
opvattingen over het gedrag van amphotere colloïden. De eiwitten 
bijvoorbeeld zonden zich met één en meer moleculen zuur of base 
kunnen verbinden. Zoo zouden vei bindingen ontstaan, die zich zeer 
verschillend kunnen gedragen tegenover zonten. Nu is men betover 
de bestaansvoorwaarden van deze verschillende eiwit-znur- en eiwit- 
baseverbindingen niet eens. T. B. Robertson ') meent intusschen 
bewezen te hebben, dat de stabiliteit ervan uitsluitend bepaald wordt 
door de H'-ionenconcentratie van de oplossing. Is deze meening juist 
dan zou de aanwezigheid van de toppen in onze krommen misschien 
te verklaren zijn. 
De concentraties, waarin de zouten werkten, waren gering. Het 
hoogste bedrag werd gevonden voor Ca(NDj), n.1. t),40 normaal. 
Zeer kleine bedragen werden gevonden voor phosfaat. Voor binaire 
eleetrolyten waren de concentraties 0,10—0,20 normaal. De grootste 
tegenstelling vormden meerwaardige kationeii en meerwaai'dige 
anionen (calciumzout-phosfaat). 
Ook uit de figuren 1, 3 en 4 is iets waar te nemen over het 
verschillend gedrag van één waardige en meerwaard ige ionen. De 
kromme voor kaliumsulfaal (tig. 1) is lusschen 0,00015 n. H^SO^ en 
0,00100 n. KOH verticaal gericht. Hier hebben weeentweewaardig 
1) T. B. Robertson, Die Physikalische Chemie der Proteïne. Dresden 1912. 
