anion naast een éénwaardig' kation ; de kroininen voor KCl (tig. 4) 
en KNOj (fig. 3) zijn van boven naar onder scheet' naar links geiiclit. 
Hier vinden we een éénwaardig kation naast een éénwaardig anion. 
Proeven, die ik met Ca(N08)2 nam, toonden duidelijk aan, dat de 
kromme, die daarvoor samengesteld zou kunnen worden nog veel 
schever gericht zou zijn, maar in dezelfde richting als die voor KCl 
en KNO,. In dit geval staat een tweewaardig kation naast een 
éénwaardig anion. Houdt de richting verband met de waardigheid der 
ionen van het zout dan is de gevonden opeenvolging K,SO^ — KCl 
en KNO, — Ca(NO,), veiklaarbaar. 
Ook is het opvallend, dat de kromme voor K^SO^ (tig. i] zoovei' 
in het alcalische gebied reikt, terwijl de kromme, die voorCatNO,), 
samengesteld had kunnen worden,*) voornamelijk in het zure gebied 
zou zijn komen te liggen. 
Zoowel de invloed van de kleine zoutconcentraties als de invloed 
van de waardigheid der ionen wijzen op een mogelijke overeenkomst 
tusschen de processen, die zich bij de bewegelijkheidsveratideving 
van Chlamyclomonas afspelen en het proces, dat zich afspeelt bij 
de uitvlokking van suspensoïden, 
De invloed der zouteti op den toestand van emulsoïden, geeft 
vaak aanleiding tot een rangschikking der ionen in bepaalde reeksen. 
Voor de anionen is het de reeks van Hofmeistek. Men zegt, dat bij 
een proces, dat zich afspeelt overeenkomstig deze ionenreeksen de 
invloed der zouten Ijotroop is. 
Het was dus zaak te zien, of de invloed der zouten op de 
bewegelijkheid van Chlamydomonas er een volgens de lyotrope 
reeksen was. Alleen voor de anionen werd dit onderzocht. Voor 
wieren uit éénzelfde cultuur werd de volgende reeks gevonden ; 
KJ < KNO, < KCl < KBr, KCNS. 
Dit was allerminst de anionenvolgorde, wanneer de invloed der 
zouten lyotroop geweest was; dan is ze namelijk; 
KCl < KNO, < KBr < KJ < KCNS. 
Te veel waarde mogen we aan deze uitkomst niet hechten. De 
ionenreeksen krijgen de omgekeerde volgorde, wanneer het milieu 
van alcalisch zuur wordt, terwijl in neuti'ale oplossingen overgangen 
tusschen de alcalische en de zure reeksen gevonden worden. 
De waarnemingen werden voor Chlamydomonas bij 0,00015 
n. KOH uitgevoerd, waar we dus veel kans hadden een van de 
overgangsreeksen te viriden. We waren echter genoodzaakt in zeer 
’) De concentraties der oplossingen veranderen telkens met 0,05 n.; daardoor 
waren de uitkomsten niet nauwkeurig genoeg om er een figuur uit samen te stellen. 
50 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVIl A^. 1918/19. 
