Anatomie. — De Heer Boekk biedt eene mededeeling, aan van 
den Heer A. B. Droogleever Fortüyn ; ,,Over Vertehratni- 
zenuwen met den houw van Evertebratenzenuiven." 
(Mede aangeboden door den Heer van Bemmelen). 
Het is bekend j^enoeg, dat de renkcellen uit het neusslijm vlies 
der gewervelde diei'en zintuigzenuwcellen zijn, d.w.z. zininigcellen, 
die Jiiet door zennwvezels omsponnen worden, maar wier eellichaain 
zich rechtstreeks in een nitloo|)er voortzet, die alle kenmerken van 
een zenuwvezel heeft. Deze zennwvezels, de fila olfactoria, stellen 
den nervus olt'actoriiis samen. De nerviis olfactorius veidoont zoo- 
doende een bouw, die van dien \'an alle andere zenuwen dei' Vei'te- 
braten afwijkt. Dat dit zoo is kan reeds blijken uit het feit, dat 
zintuigzenuwcellen bij gewervelde dieren buiten het neusslijmvlies 
slechts in de retina als staatjes- en kegel tjescellen worden aangetrotfen 
en misschien ook in het pineaalorgaan. Alle zenuwen der Vertebraten 
met uitzondering van den nervus olfactorius zijn dus vrij van zenuw- 
uitloopei-s van zintuigzenuwcellen. Daarentegen bevat de groote 
meerderheid der zenuwen der Evertebraten wel degelijk uitloopers 
van zintuigzenuwcellen, die hier steeds in allerlei zintuigen over hel 
geheele lichaam zijn verspreid. Verscheidene malen bestaan bij on- 
gewervelde dieren zenuwen zelfs uitsluitend uit bundels zenuwuit- 
loopers van zintuigzenuwcellen, evenals bij den nervus olfactorius 
der Vertebraten het geval is. Vandaar mijn conclusie, dat wij in 
den reukzenuw der gewervelde dieren een Evertebi-atenzenu w hebben 
te zien, een zenuw zoo gebouwd als bij Evertebraten herhaaldelijk, 
bij Vertebraten nergens anders voorkomt. 
Een opvallend verschilpunt tusschen de zenuwen der geweivelde 
en ongewervelde dieren is verder dit, dat gangliecellen bij de 
Evertebraten meestal langs het heele verloop van den zenuw af- 
zonderlijk of in groepen, gangliën, verspreid liggen, terwijl deze in 
de Vertebratenzenuwen of geheel ontbreken, of in zeer weinige 
gangliën, (spinaalganglien, hersenzenuwganglien) liggen opgehoopt. 
Wanneer wij nu lezen (zie bijv. het samenvattend overzicht van 
Prof. VAN WiJHE in deze Verslagen, Deel XXVI, 1918), dat ook bij 
den nervus terminalis der Vertebraten gangliecellen langs het geheele 
verloop van den zenuw liggen verspreid, dan is dit reden om ook 
