35 
oogbollen. Bij vergelijking vcin beide figuren valt onmiddellijk bet 
verschil in topographiscbe verhouding der orbita en dus ook der 
oogbollen op tusschen het jeugdige en het volwassen exemplaar. Bij 
het jonge dier ligt de oogbol nog subcerel)raal, bij het volwassene 
daarentegen praecerebraal. 
Hetzelfde geldt, doch in niet zoo sterke mate als bij Macacus, 
voor Siamanga sjndactylus, zooals uit Fig. 3A (jeugdig dier) en 3B 
(volwassene), blijkt. Hier is de verschuiving der orbita naar voren 
gedurende den groei niet zoo sterk als bij Macacus, waarmede het 
feit in verband staat dat bij Gibbon de zoogenaamde voorhoofdslijst 
niet zoo sterk ontwikkeld is als bij Macacus. 
In nog geringere mate is dit het geval bij Orang zooals uit eene 
vergelijking van Fig. 4A en B met elkaar blijkt. Hoewel hier duidelijk 
een verschuiving der orbita naar voren te konstateeren is, is deze 
toch betrekkelijk gering. Vandaar dat bij Orang geen voorhoofds- 
lijsten tot ontwikkeling gekomen zijn, alleen een meer gelijkmatige 
verdikking van het voorhoofdsbeen onmiddellijk boven de orbitae. 
Uit een vergelijking der Figuren 2, 3 en 4 met elkander blijkt 
wel duidelijk de causale samenhang tusschen het ontstaan van voor- 
hoofdslijsten eji verplaatsing der orbitae, want hoe geringer deze 
verschuiving is des te minder krachtig zijn de lijsten. 
Dit blijkt ten slotte nog duidelijker uit eene vergelijking van 
Fig. 5A met Fig. 5B. In Figuur 5A is een afgietsel afgebeeld van 
schedelholte en orbita van een kind van één maand, en in figuur 
5B van een volwassen man. Hier is, zooals blijkt van een verplaat- 
sing' der orbita geen sprake, evenals bij den zuigeling ligt bij den 
volwassene de orbita subcerebraal, waarmede het volkomen ont- 
breken van voorhoofdslijsten bij den mensch verklaard wordt. 
De subcerebrale ligging der orbitae vormt een typisch kenmerk 
van den menschelijken schedel waardoor deze zich van alle andere 
zoogdierschedels onderscheidt. Het dichtst nadert hem in dit opzicht 
de Orang. Terloops wijs ik er op dat het hier geconstateerde feit 
mede in overeenstemming is, met mijn reeds vroeger gedane uit- 
spraak: alle typische menschelijke lichamelijke eigenschappen zijn 
persisteerende foetale kenmerken. 
De figuur 4A en 4B kan tevens tot uitgangspunt dienen vooreen 
opmerking met betrekking tot de zoogenaamde afplatting van den 
schedel der Anthropomorphen. De stelling dat de schedel der Anthro- 
pomorphen eene afplatting door mechanische oorzaken ondergaan 
heeft, acht ik principieel onjuist, en is alleen ’t gevolg van onvol- 
doende waarneming en onjuiste metingen. Wat dit laatste betreft is 
het een principieele fout, wanneer men bij de bepaling der lengte- 
3* 
