44 
Eerst werden bepalingen gedaan in serum xan veneus bloed en 
in normaal bniktranssndaat ; de pH van sernm was iets kleiner dan 
7.6 en die van normaal bniktranssudaat 7.6. 
Werden nu vloeistoffen in de buikliolte ingespoten, dan was liet 
resultaat altijd, dat na korten tijd ± ’/< 'inr, in liet exsudaat een 
pH optrad van 7.2, onverschillig of de ingespoten vloeistof vooraf 
zuur of alkalisch was. Dit was voor alle ingespoten stoffen hetzelfde, 
ook voor sterk gebufferde vloeistoffen als sernm. Hier duurt het 
alleen iets langer, voordat een pH van 7.2 is bereikt. Ook voor 
olie en paraffine-inspuitingen bleek hetzelfde te gelden; het afgecen- 
trifugeerde vocht vertoonde een pH van 7.2. 
Er blijkt dus tusschen het bloed en het exsudaat constant een ver- 
schil van pH van 0.3 d 0.4 te bestaan. Er is tevens geconstateerd, 
dat door het inspuiten van dezelfde vloeistoffen emigratie van poly- 
nucleaire leucocyten optreedt. 
Er bestaat nu alle aanleiding om die steeds voorkomende emigratie 
in verband te brengen niet dit constante ver.<ichijnsel van de veranderde 
pH, dat hoe idteenloopend de geinjiceerde vloeistoven ook zijn, even- 
eens altijd lüordt teruggevonden. 
We kunnen de vraag stellen, in hoeverre deze afwijkende H-ionen- 
concentratie direct de emigratie kan veroorzaken. Ik heb getracht 
deze vraag op die wijze op te lossen, dat de ingebrachte vloeistof 
door alkalitoevoeging kunstmatig op een pH van 7.6 of even daar- 
boven werd gehouden en dan het resultaat van de emigratie te 
vergelijken met dat bij een controledier, waar het ingespoten vocht 
aan zichzelf werd overgelaten. Door een drietal dubbelproeven bleek 
mij, dat in het eerste geval geen emigratie van polynucleaire leuco- 
cyten optrad, daarentegen bij de controledieren wel. 
Uit deze proeven blijkt, dat de. zuurgraad wel degelijk de reden 
is van het emigreeren der polgnucleaire leucocyten-, dit is immers de 
eenige factor, die veranderd is bij de dubbelproeven. 
We moeten ons nu afvragen, op welke wijze dit vastgestelde 
verschil in H-iotienconcentrafie met het bloed de emigratie kan 
teweegbrengen. Het lag voor de hand, hier in de eerste plaats te 
denken aan potentiaalverschillen, die men kan verwachten tusschen 
vloeistoffen met verschillende H-ionenconcentratie; een zoodanig 
potentiaalverschil zou zeer goed een beweging van cellen in één 
richting in casu een emigratie kunnen teweegbrengen. Ik denk 
hierbij in analogie aan de bekende kataphoretische verschijnselen, die 
o.a. door Höber en zijn leerlingen vooral bij roode bloedlichaampjes 
zij tl teruggevonden. 
Het kwam mij gewensclit voor, in navolging van Höber kataphorese- 
