45 
proeven te verrichten met roode bloed litdiaampjes, polj- en mono- 
nncleaire lencocyfen van het konijn, om te zien of zij zich verscliil- 
lend gedi-oegen ten opzichte van den galvanisclien stroom. Dit bleek 
niet het geval te zijn; alle drie begaven zich naar de anode, waren 
dns negatief geladen. Door toevoeging van znnr gelukte het alle 
drie om te laden; wanneer de pH lager dan 4.8 werd gemaakt, 
begaven ze zich naar de kathode. 
In het lichaam, waar de pH altijd gi’ooter is dan 4.8, zullen ze 
zich door den stroom altijd naar de anode laten bewegen. Hierdoor 
is dus het verschillend gedrag der verschillende soorten bloed- 
lichaampjes bij de exsndatie niet te verklaren. Het is evenwel niet 
noodzakelijk daarom de mogelijkheid van een potentiaalveischil als 
oorzaak van het uittreden van de polynucleaire leucocyten te laten 
varen ; immers naast een potentiaalverschil komen nog andere factoren 
in aanmerking, welke het al of niet emigreeren bepalen o.a. de 
oppervlakteeigenschappen ten opzichte van den capillairwand en de 
amoeboide beweeglijklieid. In het lichaam wordt daardoor de passieve 
kataphorese door deze oppervlakte-wei-kingen gecompliceei-d, en deze 
zullen bij de verschillende cellen, al naar de samenstellit)g dezer 
cellen, het effect van de kataphorese verschillend kunnen doen uit- 
vallen; dat al komt het niet tot emigratie, het kataphoretisch effect 
zelfs op roode bloedlichaampjes niet afwezig behoeft te zijn, blijkt 
uit de sterke opeenhooping van bloedelementen in de buikvaten. 
Ik heb nu getracht potentiaalverschillen aan te toonen tusschen 
twee vloeistoffen met als eenigste verschil de H-ionenconcentratie. 
Daarvoor werd gebruik gemaakt van een zoogenaamde ,,ölkette” . 
Het gelukte mij met henzaldekyd en henzylalcohol als olpkasf,, tusschen 
vloeistoffen met een pH van 7.2 en 7.6, potentiaalverschillen aan te 
toonen. Werd aan de ölphase lecithine of een mengsel van lecithine 
en cholesterine toegevoegd, dan steeg het potentiaalverschil aanmei- 
kelijk, terwijl cljolesterine alleen toegevoegd, alle potentiaal verschil 
deed verdwijnen. 
Door deze proeven is het zeer waarschijnlijk gemaakt, dat tusschen 
het stroomende bloed en het exsudaat door het verschil in pH ook 
een verschil in potentiaal zal bestaan. V^oorloopige proeven wezen 
ook wel in deze richting. 
Er werd met onpolariseerbare electroden gevonden, dat onder 
normale omstandigheden het bloed, zij het ook weinig, positief is 
ten opzichte van de buikholte, terwijl er na inspuiting van een 
vloeistof in de buikholte, een potentiaalverschil in omgekeerden zin 
optreedt. Deze proeven moeten evenwel nog worden voortgezet. 
Waar we gezien hebben, dat de bloedlichaampjes zich door electro- 
