46 
iiiotorisclie kracliten laten bewegen, is het dus zeei‘ aatinemelijk, dat 
de polynncleaire lencocyten onder den invloed van het verschil in 
zuurgraad tusschen het bloed en het exsudaat, dat een potentiaal- 
verschil in het leven roept, naar het exsudaat worden bewogen. 
Het afwijkende gedrag van de lytnphocyten en vooral de roode 
bloedlichaampjes kan, zooals gezegd, op andere oppervlakte-eigen- 
schappen dezer cellen berusten. 
Samenvattend kunnen we dus constateeren, dat door injectie van 
loelke vloeistoffen ook, gedurende geruimen tijd een verhoogde zuur- 
graad op de plaats van injectie kan worden aangetoond, waarvan op 
goede gronden mag ivorden aangenomen, dat ze een bepaalde richting 
aan de amoeboide beweeglijkheid der leucocyten geeft, ivelke tot uiting 
komt in de constant optredende emigratie der polynucleaire leucocyten. 
Ik kan hiei- nog aan toevoegen, dat de verhoogde zuurgraad in 
elk geval 18 uren na de inspuiting van waterige vloeistoffen ver- 
dwenen is, daarentegen na olie langer gehandhaafd blijft; in over- 
eenstemming daarmee is, dat alle verschijnselen er op wijzen, dat 
bij olie de emigratie veel langer voortduurt o.a. op grond van ver- 
anderingen in het bloedbeeld, waarop ik hier niet nader kan ingaan. 
Evenmin kan ik hier uitweiden over de gronden, waarop de ver- 
hoogde zuurvorming zelf berust. Ik kan hier alleen constateeren, 
dat hier geen overmatige ophoopitig van koolzuur aanwezig is. Er 
kan alleen gedacht worden aan een vermindering van de normale 
alkalireserve onder den invloed van de vorming van andere zuren 
dan koolzuur. 
Van groot belang is nu, of we de gevolgtrekkingen, die we heb- 
ben gemaakt voor het uittreden van leucocyten in steriele abscessen 
en exsudaten, ook in het algemeen mogen toepassen op elke ver- 
plaatsing van leucocyten' door het lichaam b.v. op het uittreden van 
leucocyten in exsudaten van infectieusen oorsprong en op het uit- 
treden normaal en pathologisch van de witte bloedlichaampjes uit het 
beenmerg in de bloedbaan. Wat het laagste betreft, kunnen we ons 
zeer goed voorstellen, dat de normale aanvulling van de polynucleaire 
cellen in het bloed vanuit het beenmerg eveneens tot stand komt onder 
den invloed van een potentiaalverschil tusschen beenmerg en bloed. 
Het zou nu eveneens denkbaar zijn, dat wanneer die toevoer uit het 
beenmerg abnormaal verloopt, zooals in gevallen van er een 
stoornis is in de verhouding van de pH tusschen het bloed en het 
beenmerg. Eveneens is het van belang te onderzoeken, waaraan het 
is toe te schrijven, dat bij heftige vaak doodelijk vei'loopende infecties, 
het beenmerg niet reageert op den prikkel van ontsteking, waarom 
