95 
terwijl in neon slechts een zeer klein gedeelte van de botsingen tot 
opwekking van ultraviolette emissie leidt en het tneerendeel der 
electronen pas na het doorloopen van de ionisatiespanning hun energie 
aan de neon-atomen afgeven en daardoor ionisatie bewerken. Het 
lag nu voor de hand, te verwacliten, dat de eerste onelastisehe 
botsing in neon en in argon een zeer verschillend rendement hebben 
zou. Voorloopige proeven over de relatieve waarde van het rende- 
ment in deze gassen hebben echter getoond, dat dit onderscheid in 
ieder geval niet groot genoeg is, om het verschillende gedrag te 
verklaren. Er moest dus nog een andere oorzaak voor zijn. Belialve 
de aanslagspanning en het rendemeTit staat nog een grootheid in 
direct verband met het aantal onelastische botsingen en dit is de 
vrije weglengte der electronen. Hiervoor heeft men tot nutoe steeds 
de uit de kinetische gastheorie volgende waarde voor deeltjes met 
te verwaarloozen afmetingen en zeer groote snelheid aangenomen, 
nl. het 4l 2-vondige van de gemiddelde weglengte der gasmolecnlen. 
Kort geleden hebben echter H. F. Mater') en C. Ramsauek ’) bij 
metingen van de gemiddelde weglengte van langzame electronen 
gevonden, dat deze ook bij kleine waarden der electronensnelheid 
van de snelheid afhankelijk is, en wel bij verschillende gassen in 
geheel verschillende mate. In het bizonder vond Ramsauer een zeer 
belangrijk onderscheid tusschen neon en argon. Terwijl n.1. in neon 
de gemiddelde vrije weglengte slechts weinig afhankelijk is van de 
electronensnelheid en vrijwel gelijk aan de volgens de gastheoiie 
berekende waarde, vertoont zij bij argon bij zeer langzame electronen 
(beneden 1 Volt) abnormaal groote waarden en neemt dan tot bij 
ongeveer 12 Volt af tot een minimum, dat ongeveer een derde is 
van de waarde volgens de kinetische gastheorie.' 
Dit gedrag moet zeker van beteekenis zijn voor de verschijnselen, 
die bij het loopen van electronen door een gas optreden, in het 
bijzonder in argon, waar de minimale gemiddelde weglengte optreedt 
bij een spanning, die weinig verschilt van de aanslagspanning 
van argon. 
Daar de vraag van de afhankelijkheid der gemiddelde weglengte 
van de electronensnelheid niet alleen van groot gewicht is voor het 
begrijpen van het gedrag van electronen in gassen, maar ook voor 
de atoomtheorie, scheen het mij gewenscht, deze afhankelijkheid 
door zoo eenvoudig mogelijke proeven te bevestigen en daarbij de 
verhouding der gemiddelde weglengtes in neon en argon zoo nauw- 
keurig mogelijk te bepalen, daar de kennis van deze verhouding bij 
') H. F. Mayer, Ann. d. Phys. 64, 451, 1921. 
*) C. Ramsauer, Physik. Zeitschr. 22, 613, 1921. 
7 * 
