96 
vergelijkende metingen in deze beide gassen noodig is. De gebiaiikte 
methode berust op den volgenden gedaclitengang : Wanneer men 
electronen een bepaalde snelheid geeft en ze in een veldvrije ruimte 
in een edelgas laat bewegen, dan wordt hun beweging en hun ver- 
deeling over de ruimte behalve door de geometrische dimensies van 
hel toestel uitsluitend door de gemiddelde weglengte bepaald, zoo- 
lang de snelheid van de electronen niet grooler is dan die, over- 
eenkomende met de aanslagspanning, m. a. w. zoolang de botsingen 
volkomen elastisch verloopen. Vult men het toestel dus na elkander 
met verschillende edelgassen, dan moet de electronenbeweging in 
het eene edelgas nauwkeurig dezelfde zijn als in het andere, mits 
de druk zoo wordt gekozen, dat de gemiddelde weglengte voor beide 
gassen dezelfde is. Zijn inderdaad de drukken der beide gassen zoo 
gekozen, dat de electronenbeweging in beide dezelfde is, dan geeft 
de omgekeerde verhouding der con-es|)ondeerende drukken onmid- 
dellijk de gezochte verhouding der gemiddelde weglengtes bij gelijken 
druk. De onafhankelijkheid van de verhoudingen der correspon- 
deerende drukken van de grootte van de drukken leveit tegelijker- 
tijd een controle op de juiste toepassing van de methode. 
Van de methode tot meting van de absolute waarde van de ge- 
middelde weglengte ondei'scheidt de door mij gebruikte methode 
zich daardoor, dat het hier niet noodig is, een straal van nagenoeg 
parallel loopende electronen te gebruiken, en dat ook meervoudige 
botsingen het resultaat niet foutief kunnen maken. 
Het gebruikte apparaat is in Fig. 1 weerge- 
geven. G is een wolframgloeidraad, /V, en iV, 
zijn gaasjes, is een vang|)laat en H is een 
metalen omhulsel, hetwelk verhindert, dat electro- 
nen langs een anderen weg dan door de ruimte 
tusschen de twee gaasjes van G naar P kumien 
komen. Alle melaaldeelen waren van koper. Zij 
werden on middellijk voor hel samenslellen van 
het a.ppai'aat met salpetei'zuur schoon gebeten en 
had<len, nadat de afgewerkte buis gedurende 5 
uren bij 400° ge|)Ompt wa?, een zuiver metallisch 
0 [i|)ervlak. De gebruikte gassen waren zoo zuiver, 
dat zich met een gevoelige inrichting geen onelas- 
tische botsingen beneden de aanslagspanning lieten 
aantoonen. 
Vooreerst werden enkele voorloopige metingen 
met een eenvondigei- inrichting gedaan, die zich 
daardoor ondersclieidden van de in fig. I voorgestelde, dat het 
K 
Fig. 1, 
