Microbiologie. — C. A. H. von Wolzogen Kühr : Voorkomen 
van Snlfaatreductie in diepere Aardlagen” . 
(Aangeboden door de Heeren G. van Iterson Jr. en F. A. F. G. Went). 
§ 1. Inleiding. 
Het verdwijnen van organisclie stof op grootere diepten in den 
bodem heeft sedert lang een ondei werp van onderzoek uitgeinaakt. 
De bezwaren luei-aan verbonden hangen vooral samen met de steriele 
monstername op dergelijke diepten, welke voor het mikrobiologisch 
onderzoek een eerste vereischte is. 
Het oxjdatieproces, waarbij organische stof verdwijnt, kan zoowel 
door vrije als gebonden zuurstof plaats grijpen. Bij afsluiting van 
lucht, zooals dit in diepere aardlagen het geval is, zal derhalve 
sprake zijn van oxjdatie door gebonden zuurstof. 
Het is nu de vraag, op welke wijze dit mikrobiologisch kan 
geschieden. 
Onder den naam van sulfaatreductie is het proces bekend, waarbij 
onder afsluiting van lucht, organische stof in den bodem wordt ge- 
oxydeerd met behulp van gebonden sulfaatzunrstof. Dit anaërobe 
proces wordt bewerkt door Microspiia desulfuricans, in 1895 door 
Beijerinck ’) ontdekt. Als exotherm proces komt bij deze oxjdatie 
energie vrij, welke door de sulfaatreduceerende spirillen physiologisch 
wordt benut. De bruto-vei’gelijking voor de sulfaatrednctie geeft het 
volgende schema: 
2C . . . + CaSO, + H,0 CaCO, + CO, + H,S, 
waarin C. . . de koolstofbron voorstelt. 
Microspira desnlfuricans komt voor in grachtmodder en het slik 
onzer wadden. De grijze, blauwzwarte tot zwarte kleur der gronden 
waarin sulfaatreductie plaats grijpt, is toe te schrijven aan zwavel- 
ijzer, in welken vorm de vrijkomende zwavel walerstof door aan- 
wezige ijzerverbindingen gebonden wordt. 
Minder onderzocht is het voorkomen van de sulfaatrednceerende 
mikrobe op grootere bodemdiepten en opgaven hierover zijn, vooi* 
zoover mij bekend, zeer schaarsch. Zoo geeft Jentzsch “) op, dat in 
b Ueber Spirillutn desulfuricans als Ursache von Sulfatreduktion. Verzamelde 
Geschriften. 3de deel, pg. 102. 
b Zeitschrift d. Geol. Ges. 1902. 54, pg. 144. Vergelijk Ramann, Bodenkunde, 
pg. 180. 
