110 
verwijderen van liet zaïni uit de bronscliaclit op de beschreven wijze, 
woidt kortweg „pulsen” genoemd. 
§ 3. Het onderzoek naar de mlfaatreductie 
in de zand- en klei-monsters. 
Belangrijk uit chemiscli en biologisch oogpunt is hiei-in de her- 
komst van het zwavelijzer, dat aan de grondmonsters een gi’auwe, 
grijsblauwe tot blauwzwaïde kleur verleent. De voor de hand lig- 
gende veronderstelling, dat dit zwavelijzei' door sulfaali eductie kon 
zijn gex'ormd, werd volkomen bevestigd door het onderzoek in deze 
i-ichliiig ingesteld met de vele zand- en kleimonsters bij het pulsen 
verkregen. Aldus bleek de suK'aatreductie in de die[)ere aaidlagen 
onder de duinen een algemeen xoorkomend bacteriologisch proces 
te zijn. 
Het aantoonen van de sulfaatreduceerende spii'illen geschiedde 
volgens de ophoopingsmethode van BEUEiuNn^K, waarvoor als kultuur- 
vloeistof') is genomen : 
Leidingwater . . . 100 
Na-kactaat 0.5 
Asparagine 0.1 
MgSO^ . 7 aq 0.05 (of gipsj 
FeSO, .7aq 0.001 
waarmede steriele stopfleschjes van ongeveer 150 c.c. in hond, na 
infectie met een hoeveelheid van de te onderzoeken zand- of klei- 
monsters, geheel tot aan den hals gevuld werden, daarna met de 
stop volkomen afgesloten en geplaatst bij 25° C. 
Beijerinck’) toonde aan, dat bij deze anaërobe werkwijze Micro- 
spira desulfuricans de uitsluitende oorzaak is van de optredende 
sulfaatreductie, kenbaar aan de vorming van zwavelwaterstof en het 
zwarte zwavelijzer. 
Mijn kultnurtleschjes vertoonden in elk opzicht ditzelfde verloop 
van het reductieproces, zoodat hiermede de aanwezigheid van Micro- 
spira desulfuricans in de onderzochte zand- en kleimonsters bewezen is. 
Het infectiernateriaal uit de zandmonsters werd met een steriele 
spatel aan het midden van de zandmassa uit de puls ontnomen en 
in steriele wijdmondschstopfleschjes ondergebracht. Na aankomst in het 
laboratorium, werden de monsters zoo spoedig mogelijk in onder- 
zoek genomen. 
b A. VAN Delden. Beitrage z. Kenntn. d. Sulfaatreduktion durch Bakt. Gentralbl. 
f. Bakt. 2e Abt. 1903. Bd. XI, pg. 83. 
*) Verzamelde Geschriften. Dl. 4, pg. 53. 
