158 
elkander 5,7 (r na elkaar komen. Cremer vond bij reflexontlading 
gemiddeld 5,6 o. Het opvallende van deze rhj’tmisclie ontladingen is 
wel de regelmaat en de gelijke grootte van de slagen, zooals dit 
in de tig. I duidelijk blijkt. Bij de periodisclie ontladingen na prik- 
keling van de zenuw van het uitgesneden oigaan verkreeg ik nooit 
een dergelijke regelmaat en meestal ook een sterk ongelijke grootte. 
Meestal werden de slagen geleidelijk kleiner, ook wel eerst grooter 
en dan kleiner. Fig. 5a en 5b licht dit nader toe. De periodische 
ontladingen bij reflexwerking maken dan ook den indruk veroor- 
zaakt te zijn door een reeks centrale innervatie-impulsen, terwijl de 
periodische ontladingen bij [)rikkeling van het orgaan of van de 
zenuw door secundaire zelfprikkelingen kunnen ontslaan. Vooral bij 
de prikkeliïig van de zenuw is dit in sterke lïiate het geval. Bij 
directe prikkelitig van het orgaan treden doorgaans slechts een of 
twee geringe secundaire ontladingen op, indien de zenuwen vlak bij 
hun intrede in het orgaan zijn afgesneden. Fuji heeft echter reflex- 
ontladingen geregistreerd (bij asirape japonica), waarbij slechts twee 
slagen door een kleine gevolgd in elke groep bleken aanwezig te 
zijn, zooals deze onderzoeker ook bij prikkeling van den zenuwstam 
verkreeg. Fuji meent dan ook, dat de opeenvolgende ontladingen 
door zelfprikkeling ontstaan. De oplossing van deze kwestie heeft 
beteekenis voor de vraag, die door Garten') voor de malapterures 
is opgelost, n.l. in hoeverre er gelijktijdigheid is in de ontladingen 
der beide organen. 
In een uitvoerig onderzoek hebben Bernstein en Tschermak *) 
trachten vast te stellen of de stroom, welke het electrisch orgaan 
bij zijn functie ontwikkelt, door een concentratieketen wordt ver- 
oorzaakt of dat een z.g. chemische keten hier de oorzaak van het 
potentiaal verschil is. 
Otn deze vraag op te lossen, werd de temperatuurcoëfficient der 
kracht van den orgaanstroom binnen zekere temperatuurgrenzen 
onderzocht. 
Uit theoretische beschouwingen laat zich n.l. het besluit trekken, 
dat bij een concentratieketen de electromotorische kracht ongeveer 
evenredig met de absolute temperatuur is. Bernstein had voor de 
spier en zenuwstroom i'eeds een positieve temperatuur coëfficiënt 
gevonden en binnen normale temperatuurgrenzen ongeveer een even- 
redigheid van de electromolische kracht met de absolute temperatuur. 
Bij hun onderzoek met het electrisch orgaan hebben genoemde 
onderzoekers nu steeds de zenuwen van het orgaan met een enkele 
h Gakten. Zeitsclir. f. Biol. 1910. Bd. 54. S. 399—430. 
Beknstein und Tschermak. Pflügers Archiv. 1906, p. 112 u.f. 
