198 
fraaie en goed reprodnceei baie coiistaiUen konden worden vei kregen, 
wanneer men steeds van dezelfde aanvangsconcentratie nitging, is 
de reactie zelf niet verder onderzocht, maar lieb ik den invloed 
van den druk bestudeerd steeds uitgaande van oplossingen van dezelfde 
aanvangsconcentratie. 
Ten einde de concentratie te bepalen heb ik het geleidingsver- 
mogen der oplossing als functie van den tijd gemeten. Deze methode 
is buitengewoon geschikt, wanneer reactiesnelheden onder druk 
moeten worden bepaald. Men kan dan tijdens de meting de oplos- 
sing onder druk laten blijven, behoeft dus niet een monster te nemen, 
wat tengevolge zou hebben, dat ieder experiment slechts één meting 
der concentratie zou toelaten. De bijzondere aard van de reactie 
maakte het afleiden van de concentratie uit de waarde van het 
geleidingsvermogen bovendieti zeer eenvoudig. Het is hier n.1. niet 
noodig eerst een schaal te ontwerpen, die het verband geeft tnsschen 
concentratie en geleidingsvermogen, zooals dit noodig is, als het 
eene ion door een ander vervangen wordt. Aan het einde van de 
reactie zijn ionen niet meer aanwezig, slechts Kr, en H,0. Daar 
bovendien de beide zuren HBr en HBrOj in de gebruikte verdunning 
zoo goed als geheel gedissocieerd zijn en dus ook bij menging eikaars 
dissociatie niet merkbaar zullen terugdringen, en gedurende de reactie, 
bij welke de concentratie ongeveer op de helft vermindert, niet noetïiens- 
waard hun dissociatiegraad zullen verandei-en, mogen wij aannemen, 
dat het geleidingsvermogen lineair met de concentratie verandert en 
nul is bij de concentratie nul. 
Speciaal daartoe verrichte metingen bewezen, dat ook het aan- 
wezige Br,, mede in verband met de vorming van Br', ion, niet 
invloed had op de waarde van het geleidingsvermogen van HBr 
oplossingen. Dit stelde ik vast door oplossingen van 0.05n. HBr te 
verdunnen eenerzijds met water, anderzijds met een zelfde volume 
Br, water van eeri sterkte, die belangrijk hoogei- was, dan bij de 
reactie ten slotte kon optreden. 
De gebruikte instrumenten. 
De oplossingen werden gemeten in vaatjes, voorzien van een 
dornpelelectrode, zooals door Cohen en Kaiseu') gebruikt werden bij 
hun onderzoek over de snelheid van verzeeping onder druk. De 
gebruikte weerstandsbank was afkomstig van Hartmane u. Braun 
b Wel is waar heeft een oplossing van broom in water, ingevolge de hydrolyse 
van Brj tot HBr + HBrO wel degelijk een goed merkbaar geleidingsvermogen, maar 
zoolang de reactie niet tot bet uiterste is voortgeschreden, is nog zooveel HBr 
voorhanden, dat deze bydolyse geheel teruggedrongen is. 
*) Zeitschr. f. physik. Ghem. 89 , 338 (1915), zie vooral p. 353. 
