228 
daar deze hoeveellieid zich vormt, op het oogenblik, dat men de 
oplossing verlicht, is het dus alsof men met de snelheid van liet licht 
een plaatje van een katalysator aan de lichtzijde van een of ander 
vat schuift, waarin de oplossing zich bevindt. 
Vervolgens heeft de reactie plaats wier snelheid het proces regelt : 
de ontmoeting van de alkohol rnolekulen met die van het fotoketon : 
II. 2 fotoketon + alkohol = (fotoketon)., alkohol. 
Door die ontmoeting kunnen twee H-atomen van den alkohol 
worden geactiveerd: 
III. (fotoketon)j alkohol [(fotoketon), actieve alkohol]. 
Dit proces, dat vermoedelijk met de snelheid van het licht plaats 
grijpt, is de eigenlijke katalyse, de dislocatie. 
De alkohol-moleknlen worden in slaat gesteld met de zuurstof Ie 
reageeren volgens het schema: 
IV. 2[(fotoketon), actieve alkohol] -f- O, = 
4 keton + 2 aldehyd + 2H,0. 
welk laatste proces weer met groote snelheid plaats vindt. 
Wij zien, dat de eigenlijke katalyse alleen in zoover met het 
vormen van de ternaire verbinding te maken heeft, als de foto- 
activiteit der C = O-groepeii van het keton op de H-atomen van 
den alkohol kan worden overgedragen. Hier is de onderscheiding 
van de katalyse en van het vormen van de verbinding wel zeer 
duidelijk, aangezien de ternaire verbinding zich ook in het duister 
vormt en er dan van eenige katalytische werking geen sprake is. 
Denkt men zich nu het fotoketon vervangen door eene gewonen 
katalysator bijv. eeti plaatje palladium, dan is het duidelijk, dat 
het verbinden van dit metaal met den alkohol niet het essentieele 
gedeelte van de katalyse is, maar hetgeen er op het oogenblik, dat 
de atomen Fd in aanraking komen met de alkohol- rnolekulen met 
deze laatste plaats vindt, waardoor- twee der H-atomen worden ge- 
activeer-d. Dit kan het palladium zelf doen, zonder daar-toe van 
buiten af geprikkeld te worden. 
Uit het lichtonderzoek bleek, dat de oxydatie van de geactiveer-de 
alkohol-molekulen zeer snel plaats vond. Bij de gewone katalyse 
zal dit in het algemeen ook zoo zijn, maar deze snelheid kan van 
geval tot geval vei’schillend zijn. 
Wil echter een katalysator in zeer kleine hoeveelheden een ge- 
geven reactie aanmerkelijk vei’snellen, dan moet elke aanraking van 
zijn rnolekulen met die van de te activeei-en stof lot een zeer snel 
intredende dislocatie aanleiding geven. 
Het is duidelijk, dat dit moeilijk anders kan plaats vinden dan 
