2.36 
cieiit zal aan wijzen vergeleken bij dezelfde reaclie zwak of Jiiet 
gekatalyseerd. 
Kohnstamm en Scheffuk hebben op half therinodynaniischen, half 
kinetischen grond eene betrekking afgeleid tnsscheti de reactiesnel- 
heid en de thermodynamische |)otentialen dei- aan eene reactie deel- 
nemende stotfen. Deze verder nitwerkende stelde Sgheffer eene 
eenvoudige forinnle op, die overeenkomt met eene ongeveer terzelf- 
der tijd op geheel andere wijze afgeleide foi-ranle vaji Marcelin, n.1. 
E 
In k = 1 - B, 
nr ^ 
waarin E het energieverschil voorstelt tussehen den energier'ijken 
tnsschen toestand en den gemiddelden toestand van de reageei'ende 
stoffen bij de reactie en B eene grootheid is, die behalve hel enlro- 
pieverschil geen van den aard der stoffen afhankelijke constanten 
bevat. Deze term houdt rekening met de effectieve botsingkans. Uit 
de forinnle volgt, dat verhooging van hel ener-gie-increment de reactie- 
snelheid verkleint, verhooging van het entropieverschil deze echter 
vergroot. In tegenstelling met de formules tevoren besproken, behoeft 
dns een katalysator niet per sé het energie-increment te verkleinen, 
het is zelfs mogelijk dat het eneigieincrement er door verhoogd 
wordt, mits de vergrooting van factor B die ongunstige werking 
meer dan neutraliseert. De vergrooting van het energie-increment 
beteekent minder actieve moleculen, vergrooting van B is aequiva- 
lent met gunstiger botsingkans. Het is dus mogelijk dat de werking 
van een katalysator daarin zou bestaan, dat hoewel de energie- 
drempel verhoogd zou worden, het aantal gunstige botsingen zooveel 
vergroot is, dat de reactie toch sneller verloopt. Bij de niet gekata- 
lyseerde reaclie zou dan lang niet iedere botsing tussehen actieve 
moleculen reaclie tengevolge hebben. Dit is a |)riori eerder bij 
gecompliceerde, dan bij eenvoudige moleculen te verwachten; voor- 
beelden zijn dus vooral in de organische chemie te zoeken. 
Verhoogijig van het energie-increment heeft vergrooting van de 
temperatnurcoëflicient tengevolge en kan dus de gekatalyseerde 
reactie eene grootere temperatuurcoëfffeient hebben dan de niet 
gekatalyseerde. UeJieel in tegenstelling met de conclusies van Trautz 
en Lewis k a n de gekatalyseerde reactie een temp. co'éf. en een ener- 
qie-increment hebben, die grooter zijn dan die van dezelfde reactie 
zonder katalysator. 
Snelheidsmetingen vati eenzelfde reactie, tnsschen niet eenvoudige 
moleculen, met en zonder katalysator en bij verschillende tempera- 
tuien konden eene beslissing geven ten gunste van de theorie van 
