239 
aaiigeiioineii wordt, dat bij eeiie gei'iiige kataljsalorcoiicentratie liet 
aantal botsingen van de soort, zooals die voorkomen bij de niet 
gekatalyseerde reactie, hetzelfde blijft, er alleen een jiienwe soort 
botsingen bijkomt, is m.i. geoorloofd. In dat geval stelt de gemeten 
reactieconstante de som voor van die der niet gekatalyseerde en die 
der zuiver gekataliseeide. Van de gemeten reactie-constanten moeten 
dus die der niet gekatalyseerde reactie worden afgetiokken, om de 
constanten der zuiver gekatalyseerde reacties te verkrijgen, welke in 
onderstaande tabel zijn opgenomen. Stilzwijgend is aangenomen, wat 
trouwens het constant zijn van de gemeten reactieconstanten toont, 
dat de twee naast elkander verloopende reacties van dezelfde orde 
zijn, daar anders deze bewerking niet geoorloofd is. 
i 
p. broombenzolsulfonzuur katal. 
0.00089 mol 0.00178 mol 
p. toluolsulfonzuur katal. 
0.00089 mol 0.00178 mol 
ko 
— 
0.0006 
- 
0.0003 
^20 
0.0032 
0.0127 
0.0035 
0.0064 
•<30 
0.0119 
0.0399 
0.0111 
0.0216 
•<40 
0.0389 
0.122 
0.0349 
0.0610 
•<50 
0 155 
0.345 
0.0846 
0.156 
Het energie-increment berekend uit de 1®“^ serie waarnemingen 
zonder katalysator, en uit deze 2'’*’, 3'^^', 4^*^ en serie is res|)ectie- 
velijk ± 10.000 caloriën — 23000 cal. — 20500 cal. — 20500 cal. 
— 20800 cal. 
De acetyleering van diphenylamin beslist dus ten gunste van de 
theorie van Scheffek, daar het bijv. volgens Lewis volkomen on- 
verklaarbaar zou zijn, waarom het snlfonziiui' als katalysator kan 
optreden, daar het toevoegen van deze stof het eneigie-increment 
ongeveer verdubbelt, het aantal actieve moleculen zou derhalve veel 
geringer zijn, en dus ook het aantal tot resultaat voerende botsingen. 
Bij bereketdng van den factor B uit de formule van Scheefer 
blijkt deze door den katalysator meer dan verdubbeld te worden. 
De gunstige botsingkans is dus vergroot, niettegenstaande het aantal 
actieve moleculen kleijier is geworden. Dus dit geringer aantal actieve 
molekulen moet, wil de omzetting vergroot worden, gunstiger botsen. 
Elke botsing tusschen voldoend energierijke moleculen voert derlialve 
niet inime)' tot eene omzetting, het is waarschijnlijk slechts een klein 
percentage daarvan, dal in reactie treedt. 
