268 
van de groeisiielheid in de helft, die de grootste hoeveelheid licht 
ontvangen heeft, een voorsprong krijgen op de toeneming aan de 
andere zijde. Deze voorsprong zal des te grooler zijn, naar mate er 
meer tijd verloopt tnsschen het oogenblik, waarop de groeisnelheid 
aan den voorkant haar laagste waarde bereikt en hel moment, waarop 
dit aan den achterkant het geval is. Indien de voorsprong groot 
genoeg is, zal de groeisnelheid met behulp daarvan bij het einde 
der belichting of kort daarna in de eerstgenoemde zijde een hoogere 
waarde kannen bereiken. In ieder geval moet de belichting dus 
zoo lang duren, dat deze voorsprong een voldoende grootte kan 
bereiken. 
In mijn vorige mededeeling toonde ik echter aan, dat er ook 
antiphototrope krommingen op kunnen treden, indien de belichtings- 
tijd zeer kort is. Daar de boven gegeven verklaring in dit geval 
natuurlijk te kort schiet, opperde ik de onderstelling, dat we hier 
wellicht met behulp van de theorie van Bose ’) een uitweg zouden 
kunnen vinden. 
Volgens deze theorie komt een evenwichtsverstoring in het orga- 
nisme in den regel tot uiting in een plaatselijke samentrekking (het 
rechtstreeksche gevolg) vergezeld van een uitzetting in het aangren- 
zende weefsel (het middellijke gevolg). Het water, dat bij de samen- 
trekking uitgestooten wordt, zou de turgescentie van het aangrenzende 
weefsel verhoogen en hier op deze wijze een tijdelijke versnelling 
van den groei teweegbrengen. Een normale kromming in het eene 
deel van een orgaan zon dientengevolge steeds met een antitrope in 
een ander deel gepaard gaan. De laatste zou alleen dan uitblijven, 
indien een versnelling van den groei in het deel, waar zij op zou 
moeten treden, uitgesloten was. In ons geval zou het optreden van 
een antiphototi'ope kromming in den top van de coleoptile dus ge- 
bonden zijn aan het optreden van een normale kromming in het 
basale deel. 
Om na te gaan, in hoeverre deze onderstelling juist is, heb ik een 
aantal proevoi genomen, waarin ik de phototropische reactie van 
coleoptden, die in hun geheele lengte aan een eenzijdige belichting 
werden blootgesteld, vergeleek met de reactie van coleoptden, die 
6f alleen aari den lo[) belicht werden öf eveneens in hun geheele 
lengte, maar dan pas, nadat ze eerst met het basale gedeelte aan 
een tamelijk sterke tweezijdige belichting waren blootgesteld. 
Alvorens nader op deze proeven in te gaan, wil ik eerst een 
overzicht geven van de resultaten, welke door vroegere onderzoekers, 
1) J. G. Bose. Plant Respose. London 190Ü. 
