271 
overgesteldei) kant. Güttenbëkg vond, dat de pholotropisclie krom- 
ming in de derde groep iets zwakkei- was dan in de beide andere. 
Deze uitkomst scliijnt 0 [) liet eerste gezicht onvei'eenigbaar met 
het resultaat van van der Wolk. We moeten ecliter wel in het oog 
houden, dat het licht in de |)roeven van van der Wolk zeer sterk 
was en de belichting slechts kort duurde, terwijl Guttenberg omge- 
keerd licht van zwakke intensiteit gebruikte en de belichting zeer 
lang voortzette. Bij de kiemplantjes van van der Wolk is de ver- 
mindering van de turgescentie in het basale deel daardoor wellicht 
grooter geweest en dientengevolge kon de invloed 0 [) het reactie- 
vermogen van den top hier wellicht meei' op den voorgrond treden 
dan bij de kiemplantjes van Guttenberg. Deze verklaring zou waar- 
schijnlijk voldoende zijn, indien er in hel geheel geen verschil tusschen 
de krommingen in de drie verschillende gioe[)en opgetreden was. 
Guttenberg heeft echter vastgesteld, dat de kromming in de derde 
groep kleiner was dan in de beide andere en verklaarde deze af- 
wijking door aan te nemen, dat de kromming van het basale deel 
zich hier over den top uitgebreid had. Naar mijn meening zou de 
oorzaak echter veeleer daarin te zoeken zijn, dat deze kiemplantjes 
op het moment van de nabelichting reeds eenigszins gekromd waren 
en dientengevolge het licht ten deele or)der een minder gunsligen 
hoek opvingen, dan de volkomen rechte exemplaren der beide 
andere groepen. De phototropische kromming zou daardoor natuurlijk 
kleiner uitgevallen moeten zijn. Ik moet er trouwens aan toevoegen, 
dat een herhaling dezer proeven door Arisz (l.c. blz. 105) slechts 
twijfelachtige resultaten opleverde, daar de foutenbronnen bijzonder 
groot bleken te zijn. In ieder geval kunnen we niet zeggeri, dat de 
acropetale voortplanting van de basale kromming werkelijk aange- 
toond is en voor de oplossing van het vraagstuk, of een belichting 
van het basale deel invloed uitoefent op het reactievermogen van 
den top, zijn deze proeven niet geschikt, daar de lichtsterkte hier- 
voor te zwak is. 
Niettemin zijn er in de verhandeling van Guttenberg eenige aan- 
duidingen te vinden, die er op schijnen te wijzen, dat het reactie- 
vermogen van den top inderdaad op een wijze, zooals die door 
VAN DER Wolk beschreven is, door de belichting van het basale deel 
beïnvloed wordt. Op blz. 341 kan men lezen ; ,,Ein deutlicher Uiiter- 
schied zwischen den Krümmungswinkeln der beiden Serien war dabei 
nicht zu konstatieren ; doch verhielten sich die allseits vorbeleuchte- 
ten Pflanzen zunachst etwas anders als die verdunkelten. Bei ersteren 
erfahrt namlich das oberste Drittel der Koleoptile eine etwas 
starkere Krümmung als bei letzteren, dafür ist aber bei diesen die 
