277 
het concentratieverscliil (c„ — c„_i) van grooten invloed. De gioofere 
schommelingen maken het tevens moeilijker een eventueelen gang 
in de constante te herkennen. 
Het is nn mogelijk een wijze van berekening te volgen, die niet 
met deze nadeelen behept is en die in de uitvoering van de be- 
rekening niet veel meer tijd kost, mits men zich aan eenige vooi'- 
waarden houdt voor wat betreft het aantal waarnemingen en het 
tijdsverloop tusschen deze. 
Wanneer men de concentratie op het tijdstip t gelijk x stelt, bij 
= 0 gelijk a, en de reactiekonstante k noemt, dan geldt voor de 
bi-, tri- resp. quadrimoleculaire reactie: 
J 2t\{a—xy a‘) 
of in ’t algemeen 
waai'bij wij den coëfticiënt van t in de konstante hebben opgenomen. 
Schrijven wij nu deze vergelijking in de gedaante: 
1 , 1 
z=k t -\ , 
(a — .r)” a” 
dan blijkt, dat de betrekking tusschen den tijd en de concentratie 
tot de - macht eene lineaire is. De gezochte reactieconstante 
is de richtingscoëfticiënt van deze lijn. 
Schrijven wij nu een zoodanige vergelijking op voor elke waar- 
neming, dus telkens met een correspondeerend stel waarden vaiW en 
a — X, dan ontstaan op deze wijze p vergelijkingen met 2 onbekenden 
1 
nml. k' en — . 
a" 
Lossen wij daarna dit stel vergelijkingen op met behulp van de 
methode der kleinste quadraten, dan is de zoo gevonden waarde 
van k! die waarde, welke zich het best aansluit bij alle metingen. 
Tevens kan men op deze wijze een indrnk krijgen over de waar- 
schijnlijke fout dezer konstante, terwijl ook een eventueel niet vol- 
doen van de reactie aan de gekozen kinetische vergelijking ondubbel- 
zinnig aan den dag treedt uit de verschillen tusschen gevonden en 
1 
met behulp der konstante berekende waarden van — .Wil men 
(a— a-)" 
deze berekening nu uitvoeren op de eenvoudigste wijze, dan is het 
noodzakelijk de tijdsintervallen gelijk te kiezen (men neme dit inter- 
19 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXXI. A®. 192!2. 
ILi 1 
t |(tt— .t’)” a« 
3^ I (a — ,t’)’ 
