3J3 
den Mensch bij vergelijking vun groot.e met kleine \ ol\vassen 
individuen van een en dezelfde soort, een gelieel andere relatie- 
exponent gevonden, namelijk ongeveer 1 / 4 , dat is minder dan Vi«> 
de halve waarde van den van soort tot sooit geldenden exponent. 
Voor den Menscli werd deze uitkomst, in 1907, bevestigd door 
Lapicque’); voor deti Huishond kan ik thans, naar de nieuwe ge- 
wichtsbepalingen aan 150 Berlijnscho honden door Bekthoi,d Klatt ”) 
de door Lapicque naar de 188 Parijsche honden van Richet^) ver- 
kregen uitkomst bevestigen. 
Overeenkomstig lage interindividueele relatie-exponenten als voor 
den Mensch en den Huishond gelden nu ook binnen andere soorten. 
Om voor de hand liggende redenen : zeer belangrijke verschillen 
der lichaamsgewichten in het eene, talrijkheid der gewichtsbepa- 
lingen in het andere geval, leenen zich juist bijzonder de soorten 
Huishond en Mensch voor deze vergelijking der individuen. Maar 
zoo dikwijls treffen wij binnen andere soorten exponenten van over- 
eenkomstige, om V 18 = 0 .277 of lager gelegen waarden aan, dat 
hier het bestaan van een andere, doch even reëele wet mag worden 
aangenomen. 
Dezelfde betrekking van hersengewicht en lichaamsgewicht als 
tusschen groote en kleine volwassen individuen van den Mensch en 
den Hond geldt zeker ook voor het Paard. De gegexens zijn hier 
niet talrijk, maar de verschillen in lichaarnsgewicht zijn nog al groot. 
Een zwaar Belgisch paard, bij Cornevin®), woog levend 1040 K.G. 
en zijne schedelcapaciteit was 805 cM’.; een licht Camai'gue-[)aard 
had slechts 320 K.G. levendgewicht en zijne schedelcapaciteit werd 
op 585 cM®. bepaald. Daaruit is een relatie-exponent 0,2708 te be- 
rekenen. Prof. J. C. Ewart te Edinburg was zoo vriendelijk, tïiij 
den schedel te zenden van een zeer tjpischen Shetland pony, eene 
1) Eüg. Dubois, Ueber die Abhüngigkeil des Hirngewicbtes von der Körper- 
grösse beim Menscben. Archiv für Anthropologie. Band 25, p. 423—441. 
L. Lapicque, Le poids encépbalirgie eii fonction du poids corporel entre 
indiviJus d’une même espèce. Bulletins et mémoires de la Société d’Antliropologie 
de Paris. Séance du 6 Juin 1907. Série, Tomé 8, p. 315. Paris 1908. 
S) Berthold Klatt, Studiën zum Domestikationsproblem. Untersucliungen am 
Hirn. Bibliotheca Genetica (E. Baur). Band II. ISOpag. Mijne berekeningen worden 
gepubliceerd in „Bijdragen tot de Dierkunde”. XXII. Leiden 1922. 
9 Charles Bichet, Poids du cerveau, de la rate et du foie, chez les Ghiens de 
différentes tailles. Physiologie. Travaux du Laboratoire de M. Charles Richet. 
Tomé Deuxième, p. 381 — 397. 
“) Ch. Cornevin, Examen comparé de la capacité cranienne dans les diverses 
races des espèces domestiques. Journal de médecine vétérinaire et de zootecbnie, 
publié a l’École de Lyon, 3nie Série, Tomé 14, p. 24. 1889. 
