316 
eea op veniiiuderden groei der hersenen l)ernslend doniesticatie- 
verschijnsel, dat voor het tamme konijn reeds aan Dakwin (1868) ') 
bekend was en later bevestigd werd door Lapicqub Kbatt ’) en 
Mülleu ^). Hetzelfde vond Lapicque ') voor het Rund en het 
Schaap, Klatt ’) en Betrckh voor het Fret, Lapicque’) en 
Timmann ") voor de tamme Eend en ik nn ook voor den 11 nishond. 
Voor 72 van die wilde Mus norvegicns bij Donaldson en Hatai ^j, 
van beiderlei sekse, van 335 tot 525 G., gemiddeld 389.861 G. 
lichaamsgewicht, met gemiddeld 2.402 G. hersengewicht, en 71 
mannelijke en vrouwelijke ratten van 275 tot 325 G., gemiddeld 
300.211 G. lichaamsgewicht, met gemiddeld 2.299 G. hersengewicht, 
bereken ik een relatie-exponent 0.1674. Dat deze eApoiient belang- 
rijk kleiner is dan gewoonlijk tusschen individuen eener soort ge- 
vonden wordt, is gereedelijk aldus te verklaren, dat door Donaldson 
en Hatai de lichaamsgewichten opgegeven worden zonder te letten 
op den al of niet volwassen staat en het vetgehalte (waarvan zij 
aangeven, dat het met den leeftijd toeneemt) ; een deel der toeneming 
van het lichaamsgewicht gaat aldus niet gepaard met toeneming van 
het hersengewicht, zooals wel bij vergelijking alleen van volwassen 
en niet met den leeftijd vetter wordende individuen. 
In Fig. 4, naar Chart 31, p. 201 in ,,The Rat” van Donaldson®) 
is voor de mannelijke wilde Mus norvegicns (naar gewichtsbepalin- 
geu aan 232 mannelijke exemplaren van alle leeftijden) de expo- 
nent van de individuen met lichaamsgewichten tusschen 250 en 
446 G., 0.1572 te berekenen. Naar zijn Tabel 85 (p. 208) is voor 
lichaamsgewichten van 301.0 tot 389.7 de exponent 0.1554. 
Voor den mannelijken albino dezer soort, van 181 tot 350 G. 
lichaamsgewicht, is de exponent 0.J342. De betrekkelijk zwakkere 
‘) Gh. Darwin, The Varialion of Animals and Plants under Domestication. Ghap. IV. 
°) L. Lapicque in Bulletins et mémoires de la Société d’Anlhropologie de Paris 
1907, p. 331 — 337; „Régression cérébrale des animaux domestiques”. 
B. Klatt, Ueber die Veranderung der Scliadelkapazitat in der Domestikation. 
Sitzungsberichte der Gesellschaft Nalurforschender Freimde zu Berlin. 1912. 
h E. Müller, Vergleicliende Untersuchungen an Hans- und VVildkanincben. 
Zoologische Jahrbücher (Spengel). Abteilung für Allgem. Zoologie und Physiologie 
der Tiere. Band 36, p. 503 — 588. Jena 1919. 
“) H. Beïhke, Vergleicliende Untersuchungen an Frettchen und Iltissen. Ibid., 
p. 589-620. 
*') O. Timmann, Vergleicliende Untersuchungen an Haus- und Wildenten. Ibid. 
p. 621—656. 
7) Donaldson and Hatai, l.c., p. 426—427. 
H. H. Donaldson, The Rat. Reference Tables and Data for the Albino Rat 
(Mus norvegicns albinus) and the Norway Rat (Mus norvegicns). Memoirs of the 
Wistar Institute of Anatomy and Biology. N'>. 6. Philadelphia 1915. 
